(१) मार्क्सवाद, लेनिनवाद, माओवाद र पहिचानको मुद्धालाई धरापमा पारेर श्री प्रचण्ड समूहले गरेको एमालेमा विलयको घोषणालाई खारेज गर्दै नेकपा माओवादी केन्द्र पूनरगठन भेला आयोजक समिति निर्माणको आह्वान गर्दछु ।
(२) पार्टीको कुनै पनि तहमा औपचारिक निर्णण नगराई माओवादी केन्द्र विघटन गरी एमालेमा विलय गराउने श्री प्रचण्ड समूहको कदम दक्षिपन्थी विसर्जनवादी मात्र नभएर अवैधानिक समेत छ । त्यसको चौतर्फी भण्डाफोर गर्न माओवादी क्रान्तिकारी कमरेडहरुमा विशेष आह्वान गर्दछु ।
(३) सम्भव भएसम्म लडाकु दस्ता निर्माण गरी आगामी चुनावमा पहिचान विरोधी उम्मेदवारलाई देशैभरी भाटे कारवाहीको तयारी गर्न युवा साथीहरुमा आह्वान गर्दछु ।
(४) भेला आयोजक समिति गठन अघि एक पटक श्री प्र्रचण्डसँग वार्ता गरिनेछ ।
(५) चुनावी तालमेलको नाटकबारे माओवादी विचार एवंम पहिचानको दुस्मन एमाले जत्थामा आत्मसमपर्ण गर्ने प्रचण्ड समूहको आत्मघाती निर्णयबाट आक्रोशित कमरेडहरुमा अन्यथा विचलित नहुन गम्भिर आह्वान गर्दछु । नयाँ आधारमा माओवादी केन्द्रलाई पूनरगठन गरी पहिचानको आन्दोलन जारी राख्न पुनः आह्वान गर्दछु ।
----------------------------------------------------------------------------- कम्रेड प्रचण्ड नेपालमा एउटा कम्युनिस्ट केन्द्र बनाउने कुरो ठिकै छ तर त्यो बनेको केन्द्र्ले आफु बन्नु भन्दा आगाडी यि प्रश्न हरुको जवाफ दिन जरुरी छ। १ जन्युद्द जनयुद्ध नै रहन्छ कि आतंककारी गतिबिधी मा दर्ज हुन्छ? २ जनयुद्ध का शहिद शहिद नै रहन्छ्न कि आतंकबादी मा दर्ज हुन्छ्न? ३ अबको यात्रा समाजबाद हुन्छ कि सोसल डेमोक्रेसी ? ४ अब समाजबाद को यात्रा मा बल प्रयोगको समाजबादी सिद्धान्तले ठाउ पाउछ कि पाउदैन? ५ अबको समाजबादको मोडेल कस्तो हुनेछ? ६ जन्युद्द्कालिन मुद्दाले लखेटेर हैरान पारिएका बालकृष्ण ढुंगेलहरु लाइ समाएर बुझाइन्छ कि रक्षा गरिन्छ ? ७ मधेसी दलित जनजाति आदिबासी र गरिबहरु को पहिचान के हुन्छ? ८ माक्र्सबाद लेनिनवाद माओबाद मान्न पाइन्छ कि पाइदैन।
०६४ को चुनाव अघि एकता केन्द्र र माओवादीका बीच एकताको चर्चा भयाे । एकता भएन, मतदाताको मनाेविज्ञान फेरियो । परिणाम के आयो ? एकता केन्द्र २ सिट प्रत्यक्ष र ५ सिट समानुपातिकमा सीमित भयो । माओवादीले बहुमत ल्यायो । एकेलाई मत हाल्न ठिक्क परेका मतदाताले माअोवादीलाई हाले ।
भर्खरैको कुरा विद्यार्थीहरू सिसिको लागि चुनावमा थिए । नारायण काजी एमाले प्रवेशको हल्ला चलाइयो । विद्धार्थी मतदाताको मनोविज्ञान फेरियो । नारायणकाजी निकट मानिएका विद्यार्थी नेताहरू पराजित भए । मत प्रभावित भयो ।
यती बेला प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा चुनावको मुखमा एमाले र माअोवादीका बीचको एकताको चर्चा चलाएर चुनावपछि एकता गर्ने कुराले माओवादीलाई भोट हाल्न ठिक्क परेका मतदाताले एमालेलाई मतदान गर्ने निस्चित छ ।
०६५ मा त माअोवादीले विद्रोहको कुरा गरेको थियो । विद्रोहको लागि एकता भनिएको थियो । भोलि एमालेसँग माअोवादीले `अस्तित्वरक्षाको लागि एकता´ भन्नुको विकल्प रहने छैन ।
यदि पार्टीलाई पार्टी जस्तो बनाएर चलाउने हो भने माअोवादी केन्द्र कार्यदीशा, कार्यनीति, कार्यक्रम र नेतृत्वको हिसाबले 'अस्तित्व संकटमा परेको पार्टी´ होइन ।
तर जब नेताको दिमागमा पहिलो ठूलो संसदीय पार्टी भएकोमा घमण्ड भयो र फेरि पनि बनाउने भूत सवार भयो । बिग्रिएको त्यहीबाट हो । भलै माअोवादी एमाअोवादी भएदेखि बिग्रेको र एकता केन्द्रसँग पार्टी एकता गरेर बिग्रेको भन्ने अारोप अहिले पनि हामी लगाइरहेका छौं । नारायणकाजी श्रेष्ठ, हितमान शाक्य, प्रकाश दहालहरूको फेसबुक स्टाटस हेर्दा लाग्छ अहिलेसम्म एकेका साथीहर चैते माअोवादीको अारोपसहित माअाेवादीकरणको प्रकृयामा थिए । अब सबै माअोवादीहरू 'चैते एमाले´ बन्ने र एमालेकरणको दिशामा जाने भएछन् हो ?
माओवादी केन्द्र र एमाले बीच एकता गर्ने र एमालेको घाम चिन्हमा चुनाव लड्नु पर्ने क. प्रचण्डको प्रस्ताव नेपालको आन्तरिक राष्ट्रियता (पहिचान) विरोधी र मार्क्सवाद - लेनिनवाद - माओवाद विरोधी छ। यो कथित एकता वस्तुत: एमालेमा माओवादीको विलय हो।
- दक्षिणपन्थी आत्मासमर्पणवाद विरुद्ध - क्रान्तिकारीहरु एक जुट होऔ°!
फेरि एकपटक धोका खाने भए।सुर्य चिन्ह लिएर चुनाव लड्ने,हाम्रा आफ्नो बलबुतामा जित्ने पनि एमालेका,एमालेको बलबुता लागे सम्म हाम्रोलाई हराउने नै हो,इतिहास साक्षी छ २०४३ साल देखिको कुनै चुनावमा एमाले सङ्ग तालमेल गरेर कसैले काहीँ चुनाव जितेको छैन,आफ्नै गुट भित्र हराउन लागिपर्नेहरु हामीलाई जिताउन लाग्छन् ?हो कहिँ कतै इमान्दार चरित्र भएको सिमित ठाउँ बाहेक।कस कस्लाइ कता कताबाट ललिपप मिल्यो थाहा छैन,सपनाको लड्डु खादै गर,जब उठेर टेक्ने खुट्किलो र समात्ने हाङ्गा पनि पाउदैनौनी त्यति बेला ...........फेरि ०५१/फेरि ०५२ सम्झिनु नपरोस् ।यदि इमान्दारै भएर पार्टी एकताको कुरा हो भने चुनाव अगाडि नै गर्नुस् नेताहरु चेतना भया।सधैं खाल्डोमा परे पछि धुलो टक्टक्याउने अनि चेतने कहिले सम्म??।सुर्यबाट उठेपछि ,तपाईंहरुलाइ हराएपछी ती जितेका पनि उतै हुनेछन् ,पार्टी एकता एकादेशको कथा हुनेछ ,के पि ले भन्नेछन १२ सिट नजित्नेले ४०% खोज्ने ??१२ जना को को हो नाम दिनुस केन्द्रमा राखिदिने छु,त्यति बेला पनि तपाईहरुको अनुहार हेर्दै दया राख्दै ,हाम्रा आदर्श तपाईंहरुनै हो भन्दै फेरि नेकपा माओवादी केन्द्र जिन्दावाद भन्दै हिड्नु परेन भने यो देशले परिवर्तन पाउने छ,बिकाश पाउनेछ म र मेरो जस्तो इक्ष्या राख्ने सबै इमान्दार कार्यकर्ता ,सुभचिन्तक,सुभेक्ष्युक को हो।फेरि फेरि हामी जस्ता इमान्दारले रुनु नपरोस् ।
अहिले वाम एकताबाट सुरु गरेर पार्टी एकतासम्म पुग्ने भनेर जुन अप्रत्यासित घटनाक्रम अघि बढेको छ , यो चानचुने कुरा छैन ।
वाम तालमेल स्वभाविक र अनिवार्य छ र त्यो ठीक छ त्यसको हामीले स्वागत गर्नु पर्छ ।
जहाँसम्म पार्टी एकताको कुरा छ , त्यसमा सय पटक सोचेर एक पटक काट्ने माओको भनाईलाई सम्झनु पर्छ । एउटै पार्टी बनाउनु नराम्रो कुरा होइन ।तर कस्तो पार्टी बनाउँने र त्यो यथार्थमा क्रान्तिकारी कम्युनिष्ट पार्टी बन्छ कि जनता झुक्याउँने ठग कम्युनिष्ट पार्टी बन्छ भन्नेमा सवै होसियार हुनै पर्छ । विना होसियारी "जसो जसो वाहुन वाजे उसै उसै स्वाहा "गर्यो भने त्यो ठग कम्युनिष्ट पार्टी नै बन्ने लगभग पक्का छ र हामीलाई नयाँ ठग पार्टी बनाउँने कुनै रहर र खाँचो छैन।ठग पार्टी त अहिले पनि गल्लीभरि छन् ।
हामीलाई संसदीय रछ्यानमा पौडी खेलेर जिन्दगीभर नअघाउँने मोटो सुँगुर पनि चाहिएको छैन । हामीलाई वाँकि बसेको अगुल्टो पनि पानीमा चोपलेर नानीहरूलाई सीतलहरमा मार्नु पनि छैन । हामीलाई क्रान्तिको मृत्युको घोषणा पत्र लेख्ने अपराध पनि गर्नु छैन। वरु विगतमा कम्युनिष्टको नाममा जान या अन्जानमा भएका गल्तिहरूप्रति माफी माग्दै भविष्यमा नदोहोर्याउँने र समाजवादको प्राप्तिकोलागि जस्तो संघर्षको जरुरत पर्छ त्यस्तै संघर्ष गर्न तयार रहने हो । जस्तो परे पनि हतियार उठाइन्न भनेर साम्राज्यवादका अगाडि ङिच्च दात देखाउने कम्युनिष्ट पार्टी बनाउँन नयाँ दुख नै गर्नु पर्दैन , अहिलै छ्यास्छ्यास्ती छन् । माथि चर्चा गरेजस्तै असली कम्युनिष्ट पार्टी निर्माण गर्ने संभावना देखियो भने पार्टी एकता पनि गर्ने हो र त्यस्तो देखिएन बरु भएको आगो पनि निभ्ने देखियो भने खुरुक्क अलग हुने हो ।
त्यसैले अहिलेको तालमेल र एकता वारे हल्का फुल्का टिप्पणी गर्ने होइन वरु हाम्रो गौरवपूर्ण इतिहास र त्यो इतिहासमा वलिदान गर्ने महान सहिदहरूलाई संझेर गंभीर भएर सोच्ने हो ।
हामीले क्रान्तिकारी चेतनाको आगो निभ्न नदिने र सर्वहारा वर्गको स्वतन्त्र पहलकदमी गुम्न नदिने सर्तमा एकता वारे बहस पनि गर्न सक्छौं र आधारभूत कुरा मिले एकता पनि गर्न सक्छौं ।तर हतार हतार ठूलो पार्टीका कार्यकर्ता वन्ने रहरमा हाम्रा प्रिय सपनाहरूको हत्या गर्न सक्दैनौं । यो कुरा हामीले सँधै संझिरहनु पर्छ ।
यो कुरा प्रचण्ड प्रकाश वादल
के पी झलनाथ माधव
र वावुरामले बुझे हुन्छ - कम्युनिष्ट कार्यकर्ता कसैले किनेर ल्याएका अन्जान खसी बाख्रा होइनन् जुन बधशालासम्मै लुरुलुरु डोरिन्छन।
तिनले आफ्नै आँखाले हेर्छन
आफ्नै टाउकाले सोच्छन
सही लागे सहयात्रा गर्छन ( पछि लाग्छन होइन)
गलत लागे माओवादको प्रयोग गर्छन-"It is right to rebel !"
- बाब्रामले एमालेलाई लिङ्ग नभाकाे भन्थे क्यार ! के अब एमाले हर्काे लिङ्ग पलायाे ? हँ बाब्राम जी ?
०००
- तिमी चैने सत्ताकाे चुलिमा, हामी खाडी दरवान र कुल्लीमा । कमरेट पर्चन्न, चमत्कार तिमीलाइ गरिप खङरङ्ग !
०००
सवाल - जवाफ
मैले भनें- याे ए-कता गर्नै हुन्नथ्याे ।
उसले भन्याे- नगर्या भा बीऊ रन्नथ्याे ।
मैले भनें- बिचारमा ढल्नु हुन्नथ्याे ।
उसले भन्याे - के का बिचार सबै शून्य थ्याे ।
मैले भनें- जनयुद्ध भुल्नु हुन्नथ्याे
उसले भन्याे - अपराधलाई किन जप्नु थ्याे ।
मैले भनें- श्रमिकजनलाई छाड्नु हुन्नथ्याे
उसले भन्याे- ती समाते नाेट हुन्नथ्याे ।
मैले भनें- सपनालाई छाड्न हुन्नथ्याे
उसले भन्याे - त्याे नभुलि एेश हुन्नथ्यो ।
मैले भनें- गन्हाकालाई च्याप्नु हुन्नथ्यो
उसले भन्याे- सुग्घरीचाहीँ भन कुन्थियाे ?
मैले भनें- याे एकता मुतकै न्यानाे हाे
उसले भन्याे -हैन मित्र याे नै प्रान हाे ।।
०००
थाह चाहियाे !
बाम हाे कि
खामहरूकाे ए-कता हाे याे ?
दलकाे हाे कि
नेताहरूकाे ए-कता हाे याे ?
छिर्के हाे कि
भावनामै ए-कता हाे याे ?
टिक्ने हाे कि
घामछायाँ ए-कता हाे याे ?
जित्न हाे कि
हराऊनलाई ए-कता हाे याे ?
दह्रिन कि
कमजाेर पार्न ए-कता हाे याे ?
बिचार कि
लहडकाे ए-कता हाे याे ?
श्रमिक कि
पुजीपति ए-कता हाे याे ?
सुल्टाहरू कि
उल्टासुल्टा ए-कता हाे याे ?
समृद्धि कि
जनता चुस्न ए-कता हाे याे ?
ईमान कि
बेईमानीमा ए-कता हाे याे ?
अाफ्नै चेत कि
इसारामा ए-कता हाे याे ?
हताराे कि
संयाेगकाे ए-कता हाे याे
राम्रा हुन् कि
नराम्राकाे ए-कता हाे याे ?
भाैतिके कि
जाेतिषिकाे ए-कता हाे याे ?
मुलुक कि
अाफ्नै खातिर ए-कता हाे याे ?
मने छिन्कि
जुनिभरलाई ए-कता हाे याे ?
अन्तमा,
सप्रन कि
बिग्रनलाई ए-कता हाे याे ??
०००
क्रान्तिकाे क्वाँ
क्रान्तिकाे क्वाँ,
क्रान्ति स्रान्ति ट्वाँ ।
खाेई त क्रान्ति ?
अाेलि सामु ग्वाँ ।
खाेई त अाेलि बा ?
दीयाे निभाउन गैचन ।
काँ थ्याे र दीयाे ?
श्रमिकजनकाे मनमा ।
खै त श्रमिक ?
माैलान तिर गैचन ।
खै त माैलान ?
अागनी डिलमै छ ।
खै त अागन ?
साउकाे बन्दक छ ।
खै त साऊ ?
पाटीमा नेताे छ ।
खै त पाटी ?
अक्करे भीरमा छ ।
खै त त्याे भीर ?
खाेलाकाे डिलमा छ ।
खाेई त खाेला ?
अस्तिन त यहीँ थियाे, अहिलेलाई सुक्याे ।
०००
जबतक शाेषण चलिरहन्छ
याे बर्ग युद्ध जारी रहन्छ ।
उत्पीडन जबतक चलिरहन्छ
तबतक संग्राम उठिरहन्छ ।
न त याे लहड हाे, न त अावेग नै हाे
न त उत्तेजना याे, याे अनिवार्यता हाे ।
जबतक दमन याे चलिरहन्छ
संगै प्रतिराेध भईरहन्छ
लाग्छन किनारा थाक्नेहरू चैं
बीरले संग्राम याे बढाईरहन्छ ।
न त याे रहर हाे, न त उत्सव नै याे
बरू याे कहरबाट बुझ उन्मुक्ति हाे ।
जबतक उचनिच भईरहन्छ
क्रान्ति अबिश्राम चलिरहन्छ ।
भाग्छन किनारा कायरहरू चैं
याेद्धा मैदानमा डटिरहन्छ ।।
०००
कम्युनिस्ट कार्यकर्ताकाे नाऊँमा :
नेताले चै संधैभरी अादेश दिने भाे
कार्यकर्ता गाेठालाेभै तामेल गर्ने भाे
के हुँदैछ कता जाने साेच्नै नपर्ने
कार्यकर्ता भरिया झैं पछि हिंड्ने भाे
चुलाेचाैकाे छुनहुन्न नेताे बैष्णबी
कार्यकर्ता अागन डिल बसिखाने भाे
साम्यवाद ल्याऊने भन्ने कुम जाेरेर
कार्यकर्ता तर अाफ्नै घरमा अछुत भाे
तर पनि किन काेहि प्रश्न गर्दैन
माैनतालाई काखि च्यापि बरू दास भाे
यस्तै हाे त साम्यवाद ? भए चाहिएन
दल भित्र भित्रैपनि मालिक -नाेकर भाे
दासजस्तै बाँचिरेका कार्जेकर्ता हाे
कति खप्छाै दासता याे त अति भाे
बिद्राेहमा उठ अब शासन नखप
पार्टी भित्रै तिम्रो दर्जा केवल नाेकर भाे
नीति बन्ने ठाँऊहरूमा गर हस्तक्षेप
नत्र साेच जिऊँदैमा तिम्राे मृत्यु भाे ।
०००
खालका जुवाडे जस्तै
मैमत्त केही नेताहरू
लडाईरहेछन खालमा काैडा
र, कराईरहेछन
जित्याैं जित्याैं ।
हाे, वर्षाैं देखि चलिरहेछ जुवाखाल
जुवाडेहरू फेरिईरहेछन
तर, जितिरहेछन
खालमा जमेका खालेहरूले
काैडा फ्याँकेका जुवाडे नेताहरूले ।
अनि हारिरहेछन् संधैभरि
पीधका मानिसहरूले
भुई मानिसहरूले सिङ्गै जीवन ।।
०००
हामी धेरै ठुला छम्
हाम्राे पाटी ठुलाे छ,
याे ठूलाे पाटीमा
सप्पै अटाका छम् ।
माक्र्सवाद छाडेका,
रामनमी अाेढेका
धडधडी रहेका
सप्पै अटाका छम् ।
हामी धेरै ज्ञानी छम्
छिमेक रिझाका छम्
हामी उनकै तालमा
छमछम नाचेका छम् ।
पद पैसा महान हाे
प्रतिष्ठा चाहना हाे
जप्दैछाैं मिलिमलि
सत्ताकाे जाप याे ।।
हामी नामि नामि छम्
हामी दामी दामी छम्
हामी हामरै मुट्ठीमा
श्रमजीवी नचाम्ने छम्।
राष्टवाद घाेक्ने छम्
लम्पसार पर्ने छम
याे बिशाल पाटीमा
खाने पिउने छम् ।।
हामी शासन गर्ने छम
हामी पशासन गर्ने छम्
याे अजङ्गे ठाँटीमा
सबै साथै रमेका छम् ।
जनयुद्ध बिर्सिइयाे
सहिद नि बिर्सईयाे
बिर्सेरै बेपत्ता लाई
बल्ल पाे याे भैयाे ।
हामी धेेरै ठुला छम
तर धेरै लुला छम्
बाहिर राताे देखिन्छ
तर भित्र सेता छम् ।
000
संक्षिप्त पत्र : क. प्रकाशकाे नाऊँमासबसे नेता काे हाै प्रकाश ,परचन्न कि अाेली ?
अाँफैलाई ऊल्लु पार्दै कति फेर्छाै बाेली !
एकताकाे मातमा हाैला बाेल दिल खाेली
झुक्याऊँछाै अरू भन्दा जाला तुम्बा झाेली ।।
प्रकाशजी दक्षिणतिर हानिएकाे किन ?
अवसरबादी पछ्याैरीनै अाेढ्नु पर्थ्याे किन ?
संसदवादकाे हिलाेलाई उच्च ठान्याै किन ?
के यहि हाे तिम्ले गाऊने अादर्शकाे दिन ?
भन्थ्याै कैले एमाले त कम्युनिस्ट नै हैन ।
प्रतिष्ठा पद पैसा बाहेक अन्त ध्यानै छैन ।
अाज किन तेस्कै फेराे समातेर अायाै ?
बिचार मिल्छ भन्दै किन बेसुरा गीत गायाै ?
न त जन्ता मुक्त भाछ न त बन्धन गाकाे
सत्ताका भाग खानमात्र किन मीत लाकाे ?
तिमी देख्दा उदेक लाग्याे लेखें सानाे पत्र
सक्छाै भने अझै सचिऊ नभत्किऊ मित्र ।।
भुईमान्छेका सुस्केरालाइ सम्झ अझ पनि
तिनका अर्तनाद र अाँशु सम्झ अझ पनि ।
लुटेरा काे याे सत्तामा के काे भागबण्डा ?
कात्राे पनि छैन जहाँ पीँधका मान्छे मर्दा ।।
सम्हालिँदै फेरि जुटाैं अाऊ मित्र अाऊ
गरीबकाे राजका गीत संगसाथै गाऊँ ।
सकिएकाे छैन संग्राम अझै उचनिच छ
वर्तमानले विप्लवीलाइ अझ पर्खेकाे छ ।।
(मातृकाजी, सक्नुहुन्छ भने याे पत्र क, प्रकाशकहाँ पुर्याइदिनु हाेला )
एमाले कार्यकर्ता : ज्यान जाला म माके चाइँ हुन्न ।
माके कार्यकर्ता : याे गर्धन चट्ट चुडाइदिन्छन् भने पनि म एमाले हुन्न ।
चिया पसले : ल भाइ हाे झगडा नगर । तिमेर्काे पार्टी भर्सक नमिल्लान् । मिलिहाल्छन् भने बन्नेवाला पार्टी न एमाले हुन्छ, न माके हुन्छ ।
एमाले कार्यकर्ता : हाे है साँच्चै नेकपा मात्रै पाे हुन्छ रे नि ।
माके कार्यकर्ता : हाे त हामी किन झगडा गरेका हाेला । हामी दुवैका पार्टीको नाममा रहेको साझा कुरा "नेकपा" हाे । यसमा त के अापत्ती र होइन ?
एमाले कार्यकर्ता : ल अब हामी दुवै एउटै पार्टीका कार्यकर्ता हुने भयाैँ । अब मिलाैँ ।
चिया पसले : तिमेरु त कहिले नमिलेका हाै र, बिहान ताताे चियामा हाेस् वा बेलुका चिसो चियामा हाेस् । सँगै हुन्छौ । हुन त तिमेर्का नेता पनि चिया, भाेजभतेर सबै खाननपानमा सँगै हुन्छन् । खालि तिमेर्लाई अलगअलग बनाएर राजनीति गर्थे । अब भने एकै ठाउँ अाउने भनेछन् । छुट्टेकाे भन्दा मिलेकाे राम्रो ।
- धन प्रसाद सुवेदी
- माके र एमाले बिच पार्टी एकता त हुन्छ तर त्याे ५ वर्षपछि हाेला भन्ने लागेको थियाे । कम्तीमा प्रचण्ड र अाेलीकाे हैकम रहँदा सम्म एकता नहाेला भन्ने ठानेको थिएँ । -दुई वर्षअघि कार्की पार्टी प्यालेसबाट सुरु भएको र अस्ति एक महिनाअघि धुलिखेल रिसाेटमा भएकाे प्रशिक्षण यसैकाे तयारी थियाे । - अहिले एक्कासि कसरी एकताको हल्ला हुरी बनेर अायाे थाेरै अचम्म लागेकाे छ । तर - यी पार्टी बिचमा हिजो सैद्धान्तिक भिन्नता थियोे, अाज प्राविधिक र कार्यशैलीगत भिन्नता मात्रै बाँकी छ । तेसैले पार्टी एकता अनाैठाे भने हाेइन । - नेपालमा कामका कम्युनिस्ट पार्टी अब तत्काल बन्ने देखिदैन (भविष्यमा त बन्लान्) नामका कम्युनिस्टहरु ३, ४ अाेटा मात्र बाँकी रहने देखिन्छ । - माके कम्युनिस्ट पार्टीमा रुपान्तरण हाेला कि भन्ने झिनाे अाशा थियो अब समाप्त भयाे । - कम्युनिस्ट र क्रान्ति जनचाहना र वस्तुगत अावश्यकता दुवैको तालमेलबाट जन्मिने हाे । तेसैले निराश हुन अावश्यक छैन । -अब संसदीय पार्टीको झाेले कार्यकर्ता भने बनिदैन ।
माओवादीको उल्टो यात्रा १)पहिलो संविधानसभामा हासिल विजयको उन्माद। २) क्रान्तिकारी पार्टीमा मण्डलले र कुन्डलेको बिगबिगि । ३)नेताहरुमा आर्थिक र सांस्कृतिक बिचलन। ४) कार्यकर्ता संरक्षण र परिचालनमा गैर कम्युनिस्ट प्रवृत्ति । ५)आर्थिक अपारदर्शीता । ६)पार्टीमा नब राजाहरूको उदय ७)पद र पैसाको लागी गुट र फुटको राजनीति ८) विचार र व्यबहार बीचको अमेल ९)कम्युनिस्ट कार्यकर्ता भन्दा पनि दासहरुको कुम्भ मेला। १०)नेतृत्वमा आफै र आफ्नै हुनुपर्छ भन्ने मनोबिज्ञान
१) यो एकता एउटै कम्युनिस्ट केन्द्र निर्माणका लागि भनिए पनि नेपालमा एउटा 'शक्तिशाली सामाजिक लोकतान्त्रिक' पार्टी बन्ने दिशातिर उद्देलित देखिन्छ !
यो पार्टीको आयुबारे भबिस्यबाणी गरेर लोकतान्त्रिक ज्योतिषी चाहिँ बन्न सकिएन ।
२) यो एकतापछि बन्ने पार्टीले बैज्ञानिक समाजबाद निर्माणलाई होईन संबिधानमा उल्लेख भए जस्तै अमुर्त समाजबादको शाब्दिक आवरणमा 'शास्त्रीय पूँजीबाद'कै अन्तर्यको राजनैतिक, आर्थिक, सामाजिक, साँस्कृतिक उनन्नयनलाई आफ्नो कार्यदिशा बनाउँछ !
३) रातारात घोर दक्षिणपन्थीहरु क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट हुने र घोर उग्रवामपन्थीहरु क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट हुने या रातारात मण्डले राष्ट्रबादीहरु सच्चा देशभक्त हुने र लम्पसारबादीहरु देशभक्त हुने, यस्तो चमत्कार मार्क्सबादमा सम्भब छैन । यो त कृष्णजीको महाभारतमा मात्र सम्भव होला ।
४) यो एकतामा दीर्घकालीन रणनैतिक ध्येय भन्दा पनि सन्निकट निर्वाचनमा आफ्नो बर्चश्व कायमका लागि तात्कालिक बस्तुगत अन्तर्बिरोधले जन्माएको बाध्यता हाबी छ। माओबादी र काँग्रेस चुनाबमा मिले एमाले पहिलो पार्टी नहुन पनि सक्ने, भए पनि लामो समयसम्म आफ्नो सरकार बनाउन नसक्ने एमालेको स्थिती बन्ने यता काँग्रेससंगको दीर्घकालीन तालमेलले माओबादीलाई आफ्नो कम्युनिस्ट परिचयमा धब्बा लाग्ने र अझ स्खलनको खतरा बढ्ने संकेतले यो निर्णयको तिथि नजिक्यायो । झन २ नम्बर प्रदेशको चुनाबको परिणामले त गर्नुगर्यो ।
५) यो एकता यति चाँडै यसरी चक्मा दिएर हुनुमा केही निर्णायक नेताहरुको क्रान्ती र आफ्नो पार्टीप्रतिको अबिश्वास, १ नम्बर पार्टी बनाउने रिटायर्ड रहर, एकबारको जुनिमा प्रधानमन्त्री बन्ने सपना, सत्ता लत, सुबिधा आचरणले पनि बेजोड काम गरेको देखिन्छ ।
६) यो एकताले नेपाली जनता र विश्व कम्युनिस्ट आन्दोलनको आजको अन्तर्बिरोध हल हुने भन्दा पनि नेपाली राजनीतिको सतहमा देखिएका केही तात्कालिक समस्याहरुको छिपछिपे समाधान मात्रै गर्छ ।
७) यो एकताले अलग-अलग पार्टीमा हुँदा राजनैतिक सँस्कारको परिधी नाघेर एकले अर्कालाई गाली गर्ने, होच्याउने, खिसिट्युरी गर्ने अराजनैतिक सँस्कृतीको आफै खण्डन चाहिँ गरेको छ ।
८) यो एकता दुई बिपरित स्कुल अझ एकले अर्कालाई निषेध गर्नेसम्म सँस्कृती बनाईसकेकाहरुलाई जोड्ने शाहसिक निर्णय चाहिँ हो । तर, यस्को बैचारिक धरातल असाध्यै निम्छरो देखिन्छ ।
९) अपितु, यो एकता गोबरले फलाम जोडेको जस्तो नहोस । बरु, रसायनले फलाम जोडेको जस्तै होस । शुभेच्छा नै प्रकट गरौं ।
१०) क्रान्तिकारी मार्क्सबादको रक्षा र बिकास, बैज्ञानिक समाजबादको अबको बाटो र कम्युनिस्ट पार्टी निर्माणको बहस, बैचारिक अभियान अनि आवश्यक पर्दा बिद्रोहको निम्ति युवाहरु तैयार हुने गजबको अवसर चाहिँ आयो ।
शक्ति, सामथ्र्य र प्रभावको हिसाबले जुन स्थानमा भए पनि नेकपा माओवादी केन्द्र चर्चामा छ यतिबेला । विभाजनका कारण, सत्तालिप्साका फोहोरी खेलमा सामेल भएर अनि कहिले नेताहरूको विवेकहीन अभिव्यक्ति र निर्णयका कारण चर्चामा रहन्छ । विगत दुई दशकयता यस्तै चर्चाबाट उसको राजनीतिक जीविका चलेको छ ।
माओवादी केन्द्रको राजनीति सरसर्ति हेर्दा उसको अस्थिर, अपरिपक्व र अदूरदर्शी नेतृत्वको चरम महत्वाकांक्षाले सिद्धान्त, आदर्श, मूल्यमान्यतालाई सोत्तर बनाएको स्पष्ट देखिन्छ । २०१७ को घटनापछि छिन्नभिन्न भएको नेकपा एकीकृत र सुदृढ गर्ने क्रममा मोहनविक्रम सिंह-निर्मल लामाले गरेको चौथो महाधिवेशन, मशाल, एकता केन्द्र, माओवादी, एकीकृत माओवादी हुँदै अहिले माओवादी केन्द्र बन्न पुगेको प्रचण्ड नेतृत्वको पार्टीको असली रूप अरूले त के त्यही पार्टीका नेता-कार्यकर्ताले पनि थाहा पाउन सकेका छैनन् ।
पार्टी कहाँबाट सञ्चालित छ, कसरी सरकारमा सामेल हुन्छ, कसरी बाहिरिन्छ, कोसँग सत्ता साझेदारी गर्छ भन्ने कुरा र त्यसका कारण थाहा नपाएर माओवादी कार्यकर्ता बारम्बार अन्योलमा पर्ने गर्छन् । कतिपय अवस्थामा नेतृत्वको रहस्यमय र शंकास्पद गतिविधिले पार्टीभित्र तीव्र असन्तोष पनि पैदा गर्छ । करोडौं-अर्बौंको रकम अपचलनका घटनाले कार्यकर्ता आक्रोशित भएका घटना पनि सार्वजनिक भइरहन्छन् । भ्रष्टाचार, अनियमितता, नातावाद, पक्षपात, भेदभाव र सिद्धान्तहीनताको पर्यायवाची बन्न पुगेको छ, माओवादी केन्द्र । यिनै कारणले विगत दस वर्षमा त्यो पार्टी झन्डै एक दर्जन टुक्रामा विभाजित भयो । अहिले माओवादीको मूलधारको विराशत धानिरहेको माओवादी केन्द्र नेपाली कांग्रेस नेतृत्वको सरकारको एउटा घटक हो । विगत २८ वर्षदेखि पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड) पार्टीको मुख्य कार्यकारीको हैसियतमा छन् ।
अब मुलुकलाई आयातीत एजेन्डाको खाँचो छैन । सुझबुझयुक्त र दृढ निश्चयी नेतृत्वको खाँचो छ, जसले मुलुकलाई विकासको बाटोमा तीव्र गतिमा हाँक्न सकोस् ।
सत्तामा पुग्न बारम्बार अडान फेर्ने, वामपन्थी-दक्षिणपन्थीजस्तो गठबन्धन निर्माण गरेर भए पनि त्यसमा सामेल भइहाल्ने, तत्काल सत्तामा पुग्न विश्वासिलो र भरपर्दो सहयात्रीलाई धोखा दिने माओवादी केन्द्रका विशेषता भएका छन् । पार्टी जीवित राख्न सत्तामा पुग्नुपर्छ, सत्तामा पुग्न चुनाव जित्नु जरुरी छ । त्यसका लागि पैसा जम्मा गर्नुपर्छ भन्ने मान्यताले घर जमाएको छ, माओवादी केन्द्र र त्यसको नेतृत्वमा ।
आफ्ना कार्यकर्ताको चर्को असन्तुष्टि शान्त पार्न र सोझासाधा जनतालाई भ्रमित तुल्याउन अहिले माओवादीले एजेन्डाको कुरा अघि सार्ने गरेको छ । कहिले आफूले परिवर्तनको एजेन्डा बोकेको दाबी गर्छ, कहिले देश हाम्रै एजेन्डाको वरिपरि घुमेको छ भन्छ । एजेन्डारूपी भ्रमको खेती अहिलेसम्म माओवादीलाई राम्रैसँग फापेको छ । त्यसो भए एजेन्डाको कुरा के हो त ? यस सम्बन्धमा राजनीतिक-बौद्धिक क्षेत्रमा त्यतिसारो छलफल, विचारविमर्श र विश्लेषण भएको देखिँदैन । यस लेखमा त्यस पक्षलाई उजागर गर्ने प्रयत्न गरिएको छ ।
माओवादी जंगल पस्नुअघि बालिग मताधिकारमा आधारित चुनावको निरपेक्ष बहिष्कारको पक्षमा थियो । पञ्चायतकालको उत्तरार्धतिर चुनाव उपयोगसमेतको विवादका कारण माओवादीको मातृपार्टी नेकपा (चौम) मा विभाजन आएको हो । पछि बहुदल आएपछिको आमनिर्वाचनलाई मध्यनजर गरेर सुरु भएको एकीकरण प्रक्रियामा चौम, मशाल, सर्वहारा श्रमिक संगठन मिलेर बनेको एकता केन्द्रमा पनि प्रचण्डहरू बहिस्कारकै पक्षमा रहे । भलै त्यसमा तिनीहरूलाई सफलता मिलेन । ०५१ को मध्यावधि निर्वाचन बहिस्कार त उसको जंगल यात्राको पूर्वाभ्यास नै सिद्ध भयो । ०५१ देखि ‘दसबर्से जंगली शासन’ को वृत्तान्त त अनेक कोणबाट चर्चा भइसकेका छन् ।
०६२÷६३ को आन्दोलनलगत्तै मूलधारको राजनीतिमा प्रवेश गरेपछि जेजस्ता हर्कत गरे पनि उसले परिवर्तनका मुद्दा र एजेन्डाको कुरा गर्न छोडेको छैन ।के हुन् त माओवादीका परिवर्तनका मुद्दा र उसले भनेजस्तो देश नै वरिपरि घुम्नुपर्ने एजेन्डा ? माओवादी आज पनि स्वतन्त्रता, प्रगति, समृद्धि होइन, सस्ता लोकप्रिय नारा बोकेर राजनीति गर्न खोजिरहेको छ । त्यसको लागि छिमेकी र पश्चिमाहरूले पैठारी गरिदिएको कार्यक्रमलाई नारा बनाएर उछालिरहेको छ । संविधानसभाको निर्वाचन, संघीयता, समावेशी, शान्ति प्रक्रिया, धर्मनिरपेक्षतालाई नै माओवादीले आफ्ना एजेन्डा भएको र त्यसमा अरू दल अंशियार बन्न आएको भनेर पटक-पटक भन्ने गरेको छ, तर यथार्थ विल्कुल भिन्न छ ।
संविधानसभाका लागि दस वर्ष लड्यौं भन्ने माओवादीले त्यसको पृष्ठभूमि हेर्नुपर्छ । संविधानसभा न त माओवादीको नारा हो, न त उसले त्यसको लागि दस वर्ष नै लड्यो । त्यो त दिल्ली सम्झौतामा जवाहरलाल नेहरूले नेपाललाई दिएको उपहार हो ।
२००७ सालको दिल्ली सम्झौता गर्दा राजा त्रिभुवनलाई संविधानसभाको चुनाव गराउने प्रतिबद्धतासहितको मस्यौदा पठाएर फागुन ७ गते पढ्न लगाइएको थियो । त्यसलाई केही वर्ष कांग्रेसले पनि बोक्यो । ०१४ को भद्र अवज्ञाको आन्दोलनपछि ०१५ सालमा आमचुनाव भयो । त्यसमा कांग्रेसले दुईतिहाइ बहुमत हासिल गरेसँगै त्यो नारा नै त्याग्यो । त्यसपछि त्यसलाई कम्युनिस्ट नेता मोहनविक्रम सिंहले बोके ।
भक्तबहादुर श्रेष्ठ, मोहन वैद्य र प्रचण्डहरूले त त्यसलाई दक्षिणपन्थी संशोधनवादी भनेर बारम्बार विरोध गरेकै हुन् । आफैंले विरोध गरेको, जंगल जाँदा अर्कै कार्यक्रमसहित गएको माओवादीले शान्ति र संविधानसभाको लागि दस वर्ष लडेको दाबी गर्न मिल्छ ? यथार्थमा त्यो दिल्लीको उपहार हो र त्यसलाई नेपालमा लामो समय मोहनविक्रमले बोकेर हिँडेका थिए । जब माओवादीले त्यसलाई महत्वका साथ उठाउन थाल्यो, मोहन विक्रमले त्यसलाई चटक्कै त्यागिदिए । माओवादी पनि त्यो नारा बोक्न अन्यत्रैबाट निर्देशित थियो भन्ने घटनाक्रमले पुष्टि गरेका छन् भन्न सकिन्छ ।
माओवादीले उठाउँदै आएको संघीयता, समावेशी अर्थात् जातीयता, धर्म निरपेक्षताको एजेन्डा पश्चिमाका हुन् । ती विषय राजनीतिक एजेन्डा बन्नुअघि एनजीओ-आईएनजीओमार्फत पश्चिमाहरूले ठूलो लगानी गरेका छन् । नेपालमा विखण्डनको बीउ रोप्नुअघि पश्चिमा साम्राज्यवादीहरूले सुडान, युगान्डा, पूर्वीटिमोर, इथियोपियाजस्ता गरिब, पिछडिएका अफ्रिकी, एसियाली मुलुकमा लगानी गरेर अनुभव हासिल गरिसकेका थिए ।
नेपालजस्तो जातीय सद्भाव भएको, मिलेर बसेको र कहींकतै कुनै जातिको ३० प्रतिशतभन्दा बढी जनसंख्या नरहेको देशमा जातीय राज्य र आत्मनिर्णयको अधिकारको आवाज माओवादी अग्रसरतामा मात्र मुखरित भएको होइन, त्यसमा अन्यत्रकै ठूलो लगानी छ । पहिलो संविधानसभा विघटन नभएको भए यसको रूप अझ डरलाग्दो हुने थियो ।धर्म निरपेक्षताकै आडमा अनियन्त्रित इसाईकरण भइरहेको छ । वास्तवमा धर्मान्तरण माओवादी एमाले, कांग्रेस, भारत कसैको एजेन्डा होइन । जानेर वा नजानेर जानअन्जानमा माओवादी ती एजेन्डाको भरिया मात्र भएको हो ।
समावेशीको नाममा गरिने आरक्षणलाई अहिले सकारात्मक विभेद भन्न थालिएको छ, त्यसको परिणाम कस्तो निस्कन्छ भन्ने छिमेकी भारतबाटै प्रस्ट हुन्छ । राजीव गान्धी सरकारको पतनपछि चुनाव जितेर सरकारको नेतृत्व गरेका विश्वनाथ प्रताप सिंहले मण्डल आयोगमार्फत लागू गरेको आरक्षणले उनलाई मात्र खाएन, भारतमै ठूलो समस्या खडा गरिदियो । त्यही अवस्था अहिले नेपालमा आउन लागेको छ । समावेशीकरणको नाममा चालिएको यो जातीयताको खेतीमा धेरै अघिदेखि पश्चिमाको ठूलो लगानी छ । जातीयता, संघीयता, धर्म निरपेक्षता नेपालमा बाहिरी शक्तिका एजेन्डा हुन् ।
अहिले माओवादी समेतका केही शक्ति प्रत्यक्ष कार्यकारी प्रमुखको नारा अघि सारेर हिँडेका छन् । प्रत्यक्ष कार्यकारी प्रमुख अमेरिकाको जस्तै हो भने त्यो हाम्रो सन्दर्भमा बहुलठ्ठीपन हुन्छ । त्यसले लोकतन्त्र सखाप पार्न सक्छ । चुनिएका राष्ट्रपतिले विवेक पुर्याए भने लोकतन्त्र, शान्ति र अमनचयन होला, तर विवेक गुमाए भने के हुन्छ ? हाम्रोजस्तो नेता र पार्टी राष्ट्रिय हितमा आधारित जिम्मेवारीका आधारमा होइन, अन्यत्रकै इशारामा चल्ने मुलुकको लागि शक्ति सन्तुलन नरहने निर्वाचित कार्यकारी प्रमुखको अवधारणा घातक हुन सक्छ ।
माओवादी नेतृत्व दृश्य-अदृश्य कारणले पश्चिमाहरूको स्वार्र्थको गोटी बन्दैछ । तर उनीहरूकै एजेन्डामा देश चलिरहेको छ भन्ने हुँकार गरिएको छ, कार्यकर्ता र सिंगो मुलुकलाई गुमराहमा राख्नको लागि मात्रै । अब मुलुकलाई आयातीत एजेन्डाको खाँचो छैन । सुझबुझयुक्त र दृढ निश्चयी नेतृत्वको खाँचो छ, जसले मुलुकलाई विकासको बाटोमा तीव्र गतिमा हाँक्न सकोस् । दोस्रो विश्वयुद्धमा ध्वस्त भएको जापानले एक दशकमै संसारका धनी देशको हैसियत बनाउन सक्छ भने हामी किन सक्दैनौं ?
काठमाडौं– नेपाली सेनाले तयार पारेको नेपाली ‘भारतीय एजेन्ट’मा पूर्वप्रधानमन्त्रीदेखि कवि र गायकसम्मका नाम समेटिएका छन्।
नेपाल लाइभले
प्राप्त गरेको उक्त दस्ताबेजमा पूर्वप्रधानमन्त्रीहरु गिरिजाप्रसाद
कोइराला, सुशील कोइराला, केपी शर्मा ओली, माधव नेपाल, झलनाथ खनाल,
सूर्यबहादुर थापासम्मलाई ‘भारतीय एजेन्ट’का रुपमा औंल्याइएको छ। बहालवाला
प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको भने सूचीमा नाम छैन।
सूचीमा कांग्रेस
नेताहरु रामचन्द्र पौडेल, रामवरण यादव, विमलेन्द्र निधि, कृष्ण सिटौला,
गोपालमान श्रेष्ठ, खुमबहादुर खड्का, पूर्णबहादुर खड्का, डा शेखर कोइराला,
ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की, चित्रलेखा यादव, प्रदीप गिरी, मोहनबहादुर
बस्नेत, अर्जुननरसिंह केसी, रमेश लेखक, मोहमद अफताव आलम लगायतको नाम समावेश
छ।
त्यसैगरी,
एमालेबाट वामदेव गौतम, सुवास नेम्वाङ, भरतमोहन अधिकारी, प्रदीप ज्ञवाली,
गोकर्ण विष्ट, शंकर पोखरेल, रवीन्द्र अधिकारी, राजेन्द्र पाण्डेलगायत
नेताको नाम छ। पञ्चायत पृष्ठभूमिका कमल थापा, दिपक बोहोरा लगायतको पनि नाम
समेटिएको छ।
तराई मधेसका
नेताहरु विजयकुमार गच्छदार, बद्रीप्रसाद मण्डल, जयप्रकाशप्रसाद गुप्ता,
मृगेन्द्रप्रसाद सिंह, पदमनारायण चौधरी, राजेन्द्र महत्तो, रामेश्वर राय
यादव, महेन्द्र यादव, विमल श्रीवास्तव, सर्वेन्द्रनाथ शुक्ला, हृदयेश
त्रिपाठी, रामजनम चौधरीलगायतको नाम छ।
सैनिक सूचीमा
विभिन्न पेशाकर्मीको नाम पनि उल्लेख छ। पत्रकारमा चन्द्र भण्डारी झापा,
हरिभक्त शर्मा संखुवासभा, रेवतीरमण सुवेदी भोजपुर, केदार सुवेदी भोजपुर,
हरि घिमिरे धनकुटा, शशीशरण झा धनुषा, हरिहर विरही, शम्भु श्रेष्ठ, गोपाल
थपलिया, चन्द्रलाल झालगायतको नाम छ।
त्यसैगरी, पूर्व
आइजिपी मोतीलाल बोहरा, अच्युतकृष्ण खरेल, रविन्द्रप्रताप शाह (तत्कालीन
एसएसपी, पछि आइजिपी र हाल सांसद), तत्कालीन एआइजी सच्चिदानन्द सिटौला,
अनन्तराम भट्टराई, साहित्यकार कमलमणि दीक्षित, डा तुलसी भट्टराई,
मानवअधिकारवादी सुशील प्याकुरेल, डा सुन्दरमणि दीक्षित, कवि विष्णुविभू
घिमिरेसमेतको नाम छ। कानुन व्यवसायीमा सुशील पन्त, कृष्णप्रसाद भण्डारी,
रामनारायण बिडारी लगायतको नाम सूचीमा समेटिएको छ।
यो सूची सेनाको
गुप्तचर निकाय डिएमआइ (डिरोट्रेक्ट अफ मिलिटरी इन्टेलिजेन्स) ले २०६० साल
माघमा सूर्यबहादुर थापा प्रधानमन्त्री हुँदा तयार पारेको हो। सूचीमा थापाको
नामको पछाडि ‘प्रम’ लेखिएको छ भने गिरिजाप्रसाद कोइरालाको नामका अगाडि
‘भूतपूर्व प्रम’ लेखिएको छ।
सूचीमा
माओवादीका चल्तीका नेताको भने नाम छैन। माओवादी भूमिगत रुपमा सशस्त्र युद्ध
गरिरहेको र दरबारले उससँग मिलेर मूलधारका दलहरुलाई समाप्त पार्न वार्ता
गरिरहेकाले पनि माओवादी शीर्ष नेतृत्वको नाम सूचीमा नपरेको त्यसबेलाका एक
उच्च सैनिक अधिकृतले बताए। जिल्ला तहका केही माओवादी नेताका नाम भने सूचीमा
समेटिएको छ।
त्यसबेला
दरबारका तर्फबाट माओवादीसँग वार्ता गरिरहेका जर्नेल दीलिप रायमाझी नै
डिएमआई प्रमुख थिए। उनकै अग्रसरतामा यो सूची तयार भएको हो। भारतीय गुप्तचर
संस्था ‘रअ’ (रिसर्च एन्ड एनालिसिस विङ) सँग साँठगाँठ भएकाहरु सूचीमा
समेटिएको सैनिक स्रोतको दाबी छ। अञ्चल र जिल्लागत रुपमा सूची तयार पारिएको
छ।
भारतको प्रभावमा
पर्ने भनेर चिनिएका नेता मात्र नभई सामान्य मानिसको पनि सूचीमा नाम समेटेर
सेनाले निकै अनुसन्धान गरी सूची तयार पारेको भान दिएको छ। तर सूचीमा
अधिकांश नाम पूर्वाग्रही ढंगले समेटिएको स्पष्ट देखिन्छ।
तत्कालीन राजा
ज्ञानेन्द्र शाहले ‘सफ्ट कू’ गरी शासन सञ्चालनमा आफ्नो सक्रियता देखाउन
थालेपछि राजनीतिक दल, विभिन्न पेशाकर्मीहरु आन्दोलनमा उत्रिएका थिए।
त्यसैले सेनाले लोकतन्त्रका पक्षमा कलम चलाउने लेखक, कविको समेत नाम हालेको
छ। त्यससँगै तयार पारिएको सूचीमा सेनाले छानी–छानी राजाविरोधी नाम हालेको
देखिन्छ।
सूचीमा समावेश
सुशील कोइराला र वामदेव गौतमलाई भारतले जहिले पनि आफूविरोधी र पाकिस्तान
पक्षधरका रुपमा चित्रित गर्दै आएको छ। भारतीय गुप्तचर संस्थाले तयार पारेको
भन्दै ‘पाकिस्तान्स एन्टी–इन्डिया एक्टिभिटिज इन नेपाल’ शीर्षकमा सन् २०००
जुन १२ मा इन्डिया टुडेको वेबसाइटमा राखिएको ७८ पृष्ठ लामो रिपोर्टमा
सुशील कोइराला, वामदेव गौतम लगायत करिब १ सय ५० जना नेता, व्यापारी,
कर्मचारी, सुरक्षाकर्मीलाई पाकिस्तानी गुप्तचर संस्था आइएसआइ (इन्टर
सर्भिसेस इन्टेलिजेन्स) एजेन्टको अभियोग लगाइएको छ। तर, तिनै कोइराला र
गौतम सेनाको सूचीमा समेटिएका छन्।
केन्द्रीय
कारागारमा थुनामा रहेका युनुस अन्सारीको हत्या गर्ने उद्देश्यले भारत राज्य
प्रायोजित गुण्डाबाट २०६७ फागुन २६ मा केन्द्रीय कारागारमै गोली प्रहार
भएको थियो। युनुसमाथि गोली प्रहार गर्ने सहज वातावरण बनाउनमा त्यसबेला
नेपालस्थित भारतीय दूतावासका ‘रअ’ का दोस्रो तहका अधिकारी सुब्रतो दास नै
सक्रिय रहेको कुरा उक्त घटनाको छानबिन गर्न गठित उच्चस्तरीय समितिको
प्रतिवेदनमै उल्लेख छ।
समितिले
कूटनीतिक उन्मुक्तिका कारण पक्राउ गरी कारबाही चलाउन नमिल्ने भएकाले दासलाई
‘पर्सना नन ग्राटा’ भनी देश निकाला गर्न सुझाव दिएको थियो। दासले
केन्द्रीय कारागारमै आएर अन्तर्राष्ट्रिय जगतमै कुख्यात अपराधी चाल्र्स
शोभराजलाई भेटेर युनुसको गतिविधि निगरानी गर्न लगाएको प्रतिवेदनमा उल्लेख
छ। उनै युनुसलाई समेत सेनाले ‘भारतीय एजेन्ट’को सूचीमा राखेको छ।
सेनाको सूचीमा
विश्लेषक झलक सुवेदी र उनकी पत्नी लक्ष्मी कार्की सुवेदीको समेत नाम छ।
दुवै राजतन्त्रविरोधी आन्दोलनमा सक्रिय थिए। प्रजातन्त्र स्थापनाको
आन्दोलनमा होमिएकी कार्कीलाई २०४६ फागुनमा प्रहरीले निर्मम कुटपिट गरी जेल
हालेको थियो। निकै दिनसम्म उनको स्थिति सार्वजनिक नभएपछि बाहिर अनेक हल्ला
चले। ती हल्ला चिर्न तत्कालीन रानी ऐश्वर्यले आफ्ना दूतका रुपमा शान्ति
थपलियालाई टेलिभिजन टिमसहित कार्कीलाई भेट्न पठाएकी थिइन्। तर, कार्कीले
थपलियालाई हप्काएर पठाइदिएकी थिइन्। यसै घटना बाहिर ‘लक्ष्मी कार्कीले रानी
ऐश्वर्याको मुखमा थुकिदिइन्’ भन्नेसम्मको हल्ला भएको थियो।
राज्यको
चरित्र कसरी निर्माण भएको छ र निरंकुश राज्य संयन्त्रले आफ्नो शासन टिकाउन
कतिसम्म हर्कत गर्न सक्छ भन्ने दृष्टान्त प्रस्तुत गर्न पनि यो सूची
सार्वजनिक गरिएको हो। सेनाले शाहीकालमा तयार पारेको ‘भारतीय एजेन्ट’को
सूचीः
मेची
पाँचथर:
भीष्मराज आङदम्बे - पूर्व सांसद, फिदिम - नेपाल तरुण दल
प्रेमराज आङदम्बे - फिदिम
दीपक प्रकाश बाँसकोटा – फिदिम - नेपाली कांग्रेस
माव विष्ट - वकिल
नरप्रसाद तिमसिना - नेपाली कांग्रेस
भुविक्रम नेम्वाङ
आनन्द विक्रम नेम्वाङ - राप्रपा
तीर्थ सुब्बा - एमाले
विजय याक्थुम्बा
सोनाम लामा - माओवादी
ताप्लेजुङ:
सूर्यमान गुरुङ - कांग्रेस सभापति - ताप्लेजुङ
विजय सुब्बा - एमाले
कृष्ण लिम्बू सुब्बा - राप्रपा
डा केदारनाथ दाहाल
शिव दाहाल – पत्रकार - पूर्व शिक्षा अधिकारी
प्रकाश साम्बाहाम्फे - नेपाली कांग्रेस
मणि लामा - नेपाली कांग्रेस
गौरीमान कडरिया – भीमेश्वर - पूर्व कर्मचारी ने. वि. प्रा.
पूर्णचन्द्र कडरिया – कर्मचारी - शहरी विकास विभाग
हेमचन्द्र गौतम - राप्रपा
इलाम:
सरस्वती राई – इलाम, राप्रपा
कुलबहादुर गुरुङ - पूर्व मन्त्री, नेपाली कांग्रेस
हिमालय कर्माचार्य, सभापति
केशव थापा - सभापति, नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
तोयनाथ भट्टराई - राप्रपा
बेनुपराज प्रसाई - नेपाली कांग्रेस
झलनाथ खनाल - एमाले
सुभाष नेम्वाङ - एमाले
हरि खनाल - नेपाली कांग्रेस
विजय लामा - नेपाली कांग्रेस
कृष्णबहादुर भट्टराई - राप्रपा
झापा:
राधाकृष्ण मैनाली - एमाले
डिल्ली सिटौला - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
कृष्ण सिटौला - संगठन विभाग प्रमुख, नेपाली कांग्रेस
खगेन्द्र सिटौला - नेपाली कांग्रेस
सच्चिदानन्द सिटौला - कर्मचारी एआइझी सचेतता केन्द्र
भक्ति सिटौला - नेविसंघ
रामबाबु प्रसाईं - नेपाली कांग्रेस
सुधीर सिवाकोटी - सभापति, नेपाली कांग्रेस
गोपाल बस्नेत - सचिव नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
मनकुमार गौतम - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
खड्गप्रसाद ओली - एमाले
युक्त भेटवा - एमाले
नारायणसिंह राजवंशी - एमाले
भारतेन्द्र मल्लिक - सद्भभावना
नकुल सिलवाल - पत्रकार
मदन ढकाल
रविन कोइराला - एमाले
चन्द्र भण्डारी - पत्रकार, एमाले
यमप्रसाद भण्डारी - नेपाली कांग्रेस
वीरमणि ढकाल - नेपाली कांग्रेस
डा गोपाल कोइराला - नेपाली कांग्रेस
डा तुलसी भट्टराई – साहित्यकार - नेपाली कांग्रेस
मीनप्रसाद खतिवडा - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
चक्रप्रसाद बाँस्तोला - नेपाली कांग्रेस
देवीप्रसाद बाँस्तोला - पूर्व कर्मचारी
ओमप्रसाद सरावगी - व्यापारी, नेपाली कांग्रेस
बुधकरण अग्रवाल - उद्योगपति - नेपाली कांग्रेस
हेम गिरी - नेपाली कांग्रेस
प्रकासचन्द्र मुखिया - राप्रपा
टंकनाथ धमला - राप्रपा
दिलिप राई – राप्रपा
दवीरमण भट्टराई - राप्रपा
मोरङ:
गिरिजाप्रसाद कोइराला – पूर्व प्रधानमन्त्री - नेपाली कांग्रेस
भरतमोहन अधिकारी - पूर्व मन्त्री - एमाले
शैलजा आचार्य - पूर्व उपप्रधानमन्त्री - नेपाली कांग्रेस
बद्रीप्रसाद मण्डल – पूर्व उपप्रधानमन्त्री – सद्भावना
हरिनारायण चौधरी - नेपाली कांग्रेस
आमोदप्रसाद उपाध्याय - पूर्वमन्त्री - नेपाली कांग्रेस
राधाप्रसाद घिमिरे – राप्रपा
पण्डित मेघराज उपध्याय – राप्रपा
डा शेखर कोइराला - उपकुलपति – विपी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान
प्रल्हाद साह – राप्रपा
केदार कोइराला - राप्रपा
गोपाल सुवेदी – राप्रपा
केशबहादुर कार्की – राप्रपा
सुरेन्द्रबहादुर बस्नेत – राप्रपा
लक्ष्मण बस्नेत - नेपाली कांग्रेस
बद्रीनारायण बस्नेत - पूर्वमन्त्री – स्वतन्त्र
डा उपेन्द्र कोइराला - क्याम्पस प्रमुख - एमाले
मदन कोइराला - प्रोफेसर - नेपाली कांग्रेस
लालबाबु पण्डित - पूर्व सांसद - एमाले
सुशिल प्याकुरेल – मानवअधिकारवादी - एमाले
सुनसरी:
विजयकुमार गच्छदार - पूर्वमन्त्री – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
आनदन्द आचार्य - मानवअधिकारवादी - नेपाली कांग्रेस
भीष्म आचार्य – एमाले
नरेन्द्र चौधरी – राप्रपा
गोपाल कोइराला - राप्रपा
हेमनारायण चौधरी - नेपाली कांग्रेस
गिरिराज आचार्य - पत्रकार – नेपाली कांग्रेस
रामबहादुर बस्नेत – सभापति - नेपाली कांग्रेस
नरेन्द्र खनाल – पत्रकार - राप्रपा
हरिहर कोइराला - पत्रकार - राप्रपा
धरणीधर दाहाल – एमाले
लक्ष्मण मेहता – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
हरि बास्तोला – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
अमरकुमार गौली – नेपाली कांग्रेस
देवनारायण चौधरी – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
जगदीश कुशियत - एमाले
गोपाल सुवेदी - नेपाली कांग्रेस
कोशी
संखुवासभा:
वासु शाक्य - माओवादी
डेडराज खड्का – एमाले
तुलसी न्यौपाने - एमाले
शिवकुमार गौली – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
गोपाल शाक्य - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
गोपालराज पहाडी – केन्द्रीय सदस्य – नेपाली कांग्रेस
रामगोपाल श्रेष्ठ – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
हरिभक्त शर्मा - पत्रकार – एमाले
हरि न्यौपाने – माले
तुलसी दाहाल – नेपाली कांग्रेस
हरि गौतम – नेपाली कांग्रेस
तेह्रथुम:
उर्मिला केसी - नेपाली कांग्रेस
रामनारायण ढुङगाना – नेपाली कांग्रेस
सूर्य सुवेदी – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
तुलसी सुब्बा – राप्रपा
कृष्णा सुब्बा – राप्रपा
भरत शर्मा – एमाले
खगेन्द्र ढकाल – एमाले
जय सुब्बा – एमाले
कृष्णबहादुर तुम्बाहाम्फे – एमाले
भोजपुर:
शिव कोइराला – नेपाली कांग्रेस
कृष्णहरि कोइराला – नेपाली कांग्रेस
ज्ञानेन्द्र बहादुर कार्की - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
कृष्ण खड्का - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
नरेन्द्रबहादुर बस्नेत – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
तेजबहादुर बस्नेत – राप्रपा
विष्णुहरि खतिवडा – राप्रपा
उमेशजंग रायमाझी – पूर्व महासचिव – नेविसंघ
रेवतीरमण सुवेदी – पत्रकार
केदार सुवेदी
पदमराज सुवेदी – पूर्व सचिव
परशु प्रधान – पूर्व सहसचिव
शैलेन्द्र साकार – पूर्व कर्मचारी कृषि विकास बैँक
विष्णु चापागाईँ – राप्रपा
मोहन चापागाइँ – पूर्व सांसद – स्वतन्त्र
विजय चापागाइँ – नेपाली कांग्रेस
नारायण कार्की – नेपाली कांग्रेस
शेरधन राई – एमाले
नरेन्द्र कटुवाल – राप्रपा
कुमार राई – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
धनकुटा:
सूर्यबहादुर थापा - प्रधानमन्त्री – राप्रपा
हरिराज गुरागाइँ – एमाले
गोपाल गुरागाइँ - एमाले
रकम चेम्जोङ - एमाले
हरि अधिकारी – नेपाली कांग्रेस
देवेन्द्र राई – नेपाली कांग्रेस
मनोहर नारायण श्रेष्ठ - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
हरि कुमार राई – राप्रपा
नरेन्द्र थापा – राप्रपा
अजितनारायण सिंह थापा – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
अर्जुन थापा – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
हरि घिमिरे – पत्रकार - राप्रपा
सन्तोष सन्तोषी राई – नेपाली कांग्रेस
आनन्द सन्तोषी राई – नेपाली कांग्रेस
धर्मेन्द्र पराजुली – माओवादी
देवराज घिमिरे – एमाले
लक्ष्मी उपाध्याय – एमाले
डा रामप्रसाद पोखरेल – राप्रपा
डा दुर्गा पोखरेल – नेपाली कांग्रेस
गोविन्द पोखरेल – राप्रपा
हरिहर पोखरेल - नेपाली कांग्रेस
सगरमाथा
सप्तरी:
जयप्रकाश आनन्द गुप्ता - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
अनिस अन्सारी - सद्धभावना (आनन्ददेवी)
मधुप्रसाद सिंह - नेपाली कांग्रेस
रामप्रसाद सिंह - सद्भावना
शिव मधुकर पोखरेल – नेपाली कांग्रेस
अवधेस कुमार झा – नेपाली कांग्रेस
रामनारापण मिश्रा - नेपाली कांग्रेस
प्रमोनानन्द मिश्र - नेपाली कांग्रेस
डा अशोकानन्द मिश्रा - एमाले
आमोदानन्द मिश्रा - कर्मचारी
नागेन्द्र प्रसाद सिंह - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
नरेन्द्र प्रसाद सिंह - नेपाली कांग्रेस
बेदानन्द झा - राप्रपा
देवेन्द्र झा – राप्रपा
ललन चौधरी - जनवादी मोर्चा
लक्ष्मण प्रसाद सिंह – जनवादी मोर्चा
राजेन्द्र प्रसाद मिश्रा - जनवादी मोर्चा
खुशीलाल मण्डल – सद्भावना
मृगेन्द्रप्रसाद सिंह – सद्धभावना
गंगा चौधरी - एमाले
देवेन्द्र चौधरी - एमाले
सिराहा:
पदम नारायण चौधरी – नेपाली कांग्रेस
चित्रलेखा यादव - उपसभामुख – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
सुरेशचन्द्र दाश – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
धर्मनारायण साह – पूर्व सांसद - एमाले
विष्णुबहादुर तामाङ – पूर्व सांसद - माओवादी
कृष्णचरण श्रेष्ठ – राप्रपा
प्रदिप गिरी – केन्द्रिय सदस्य - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
शंकर गिरी – कर्मचारी सडक विभाग
सरिता गिरी – सद्भावना
रामनारायण साह – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
नथुनी सिंह दनुवार – पूर्व सांसद - नेपाली कांग्रेस
देवराज गोइत – नेपाली कांग्रेस
लगनलाल चौधरी - राप्रपा
उदयपुर:
नारायणबहादुर कार्की - नेपाली कांग्रेस
अर्जुन खड्का - नेपाली कांग्रेस
प्रमोद खड्का बर्मा - नेविसंघ
विदुर बस्नेत – नेपाली कांग्रेस
मनोज बस्नेत – नेपाली कांग्रेस
लक्ष्मीनारायण चौधरी – नेपाली कांग्रेस
राजीव चौधरी – सद्भावना
देवेन्द्र साह कानु – सद्भावना
देवेन्द्र ढुंगाना – एमाले
दिलबहादुर ढुंगाना - एमाले
दिल बहादुर राई – एमाले
दिप बस्नेत – कर्मचारी राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग
खगेन्द्र बस्नेत - पूर्व सचिव
लिलित बहादुर थापा - सह सचिव
हरिबहादुर बस्नेत – शिक्षा मन्त्री – राप्रपा
विष्णुबहादुर राउत - एमाले
सोलुखुम्बु:
बलबहादुर केसी - पूर्वमन्त्री – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
पेशल कुमार निरौला – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
छवि निरौला – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
सिताराम निरौला - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
अनारसिंह कार्की - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
दलसिंह कार्की - नेपाली कांग्रेस
आङक्षिरिङग शेर्पा – राप्रपा
सोनाम छिरिङ्ग शेर्पा - राप्रपा
शिवध्वज बस्नेत – नेपाली कांग्रेस
पुरुषोत्तम बस्नेत – नेपाली कांग्रेस
गोकर्ण राई - नेपाली कांग्रेस
पासाङ शेर्पा – एमाले
कुन्साङ्ग छिरिङ शेर्पा - एमाले
खोटाङ:
पर्शुराम राई – पूर्व मन्त्री – राप्रपा राष्ट्रवादी
केदार राई - राप्रपा
अशोक राई - एमाले
सर्वधन राई – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
शिवकुमार बस्नेत – सभापति - नेपाली कांग्रेस
विदुर पौडेल – नेपाली कांग्रेस
भोजराज पोखरेल – पूर्व सचिव – नेपाली कांग्रेस
पदमप्रसाद पोखरेल – नेपाली कांग्रेस
शरदकुमार भट्टराई – नेपाली कांग्रेस
सर्व्जित राई – राप्रपा
दानध्वज बस्नेत - कर्मचारी
ओखलढुंगा:
लेखनाथ कोइराला – राप्रपा
तुलसी कोइराला - नेपाली कांग्रेस
माधव कोइराला - कर्मचारी गुठी संस्थान
महेश – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
होमनाथ दाहाल - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
चम्पक सुनुवार – राप्रपा
रामहरि खतिवडा – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
जनकपुर
धनुषा:
शिवधारी यादव - पूर्व सांसद
समिर घिमिरे – नेपाली कांग्रेस
तोरणबहादुर कार्की – पत्रकार - एमाले
भरत अधिकारी – एमाले
कृष्ण यादव – एमाले
डा रामवरण यादव – नेपाली कांग्रेस
विमलेन्द्र निधि – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
लिला कोइराला - नेपाली कांग्रेस
देवनारायण यादव – पूर्वमन्त्री – राप्रपा
कृष्णप्रताप मल्ल – पूर्व सांसद - राप्रपा
राजेश्वर नेपाली - पत्रकार
सुशिल घिमिरे
माधव घिमिरे
माधव आधार्य
धमेन्द्र मल्ल
बलराम सुवेदी – राप्रपा
वृषेश चन्द्र - नेपाली कांग्रेस
दामोदर उपाध्याय – नेपाली कांग्रेस
माधव भट्टराई – प्रोफेसर
देवनारायण चौधरी – राप्रपा
शशिशरण झा – पत्रकार
शुभ चन्द्र मिश्रा - प्रोफेसर
रामभरोस कापडी - पत्रकार
सुशीला आचार्य
महोत्तरी:
महेश्वरप्रसाद सिंह – पूर्व मन्त्री – नेपाली कांग्रेस
सिताराम भण्डारी – नेपाली कांग्रेस
गणेश नेपाली – एमाले
रामचन्द्र तिवारी – नेपाली कांग्रेस
महेन्द्र मधुकर यादव – पूर्व सांसद नेपाली कांग्रेस
महेन्द्र यादव - पूर्व सहायक मन्त्री - नेपाली कांग्रेस
सीतानन्लन राय – नेपाली कांग्रेस
दिगम्बर राय – नेपाली कांग्रेस
शरदसिंह भण्डारी - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
कृष्णचन्द्र मिश्रा – नेपाली कांग्रेस
भोजराज घिमिरे – राप्रपा
देवेन्द्र मिश्रा – सद्धभावना
रावबिलास राय – राप्रपा
सर्लाही:
रामेश्वर राय यादव - पूर्व मन्त्री – सद्भावना
राजेन्द्र महतो – पूर्व सांसद – सद्भावना
नागेन्द्र राय – सभापति नेपाली कांग्रेस
बासुदेव सरण कोइराला – नेपाली कांग्रेस
माधव कोइराला – नेपाली कांग्रेस
केशव मैनाली – नेपाली कांग्रेस
प्रकाश देवाकोटा - नेपाली कांग्रेस
मेघराज कोइराला – नेपाली कांग्रेस
प्रदिप कोइराला – कर्मचारी कृषि विकास बैंक
हरिशचन्द्र खड्का - नेपाली कांग्रेस
तपसी राय - सद्धभावना
रामनारायण सिंह – राप्रपा
रामचन्द्र राय – राप्रपा
सूर्यनारायण दास – सद्भावना
महेन्द्र यादव – एमाले
जगदिश यादव - एमाले
सिन्धुली:
विपिन कोइराला - सभापति - नेपाली कांग्रेस
मदन ढुङगेल – एमाले
गोमा देवकोटा – पूर्व सांसद – एमाले
कृष्ण देवकोटा – जनमोर्चा
डा ध्रुव शर्मा – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
हरिहर विरही – पत्रकार - नेपाली कांग्रेस
रमेशजंग थापा - निर्वाचन आयुक्त
मदनराज शर्मा - पूर्व कर्मचारी
भरतराज शर्मा – पूर्व कर्मचारी
विना कोइराला – नेपाली कांग्रेस
डा सुरेशराज शर्मा - उपकुलपति काठमाडौं विश्वविद्यालय
दोलखा:
लालकुमरा खड्का - एमाले
जिप छिरिङ लामा शेर्पा – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
जगदीश खड्का – राप्रपा
पिके श्रेष्ठ - राप्रपा
आत्मकृष्ण श्रेष्ठ - नेपली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
मोहन कृष्ण श्रेष्ठ
माधवमणि राज भण्डारी
दीपमणि राजभण्डारी – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
ताराबहादुर कोइराला
राजेन्द्र उप्रेती – राप्रपा
कृष्णप्रसाद उप्रेती – राप्रपा
देव बबहादुर केसी – एमाले
रामेछाप:
कैलास ढुङगेल – एमाले
कृष्णकुमार श्रेष्ठ – राप्रपा
आङफुटी शेर्पा – राप्रपा
लक्ष्मण घिमिरे – नेपाली कांग्रेस
दुर्गा घिमिरे – नेपाली कांग्रेस
जगदिश घिमिरे – नेपाली कांग्रेस
माधव घिमिरे – कर्मचारी
केशवराज घिमिरे – कर्मचारी
उत्तरकुमार श्रेष्ठ – कर्मचारी नेपाली विद्युत् प्राधिकरण
शिवबहादुर खड्का – नेपाली कांग्रेस
रामचन्द्र खड्का– नेपाली कांग्रेस
बागमती
काठमाडौं:
रविन्द्रलाल श्रेष्ठ – पूर्व सांसद– नेपाली कांग्रेस
मार्शल जुलुम शाक्य – पूर्व मन्त्री – नेपाली कांग्रेस
प्रयागराज सिंह सुवाल – नेपाली कांग्रेस
साहना प्रधान – पूर्व मन्त्री – एमाले
डा मथुरा श्रेष्ठ– एमाले
विरेन्द्र भक्त श्रेष्ठ – नेपाली कांग्रेस
मुकुन्द रेग्मी– वरिष्ठ अधिवक्ता – नेपाली कांग्रेस
सिन्धुनाथ प्याकुरेल – माओवादी
हरिहर दाहाल – नेपाली कांग्रेस
सुशिल पन्त – नेपाली कांग्रेस
श्रीहरी अर्याल – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
महादेव यादव – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
कृष्णप्रसाद भण्डारी
मावध कोइराला – नेपाली कांग्रेस
कमल चित्रकार – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
रत्न संसार श्रेष्ठ – नेपाली कांग्रेस
हरिमोहन श्रेष्ठ– कर्मचारी - नेपाल विद्युत् प्राधिकरण
डा जनकलाल कर्माचार्य – कार्यकारी निर्देशक - नेपाल विद्युत् प्राधिकरण
कृतिचन्द्र ठाकुर – पूर्व कार्यकारी निर्देशक - नेपाल विद्युत् प्राधिकरण
गोविन्दबहादुर केसी – महाप्रबन्धक - नेपाल विद्युत् प्राधिकरण – कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
गणेशबहादुर श्रेष्ठ – निर्देशक, नेपाल विद्युत् प्राधिकरण – कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
भुवनचन्द्र ठकुरी – महाप्रबन्धक, नेपाल विद्युत् प्राधिकरण – कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
मेघराज उपाध्याय – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
लोकमानसिंह कार्की – सचिव, श्री ५ को सरकार
महेशकुमार उपाध्याय – पूर्व उपकुलपति त्रिभुवन विश्व विद्यालय
श्रीधर खनाल – वरिष्ठ पत्रकार – राप्रपा
रघुनाथ भण्डारी – पूर्व कर्मचारी
बनवारीलाल मित्तल – उद्योगपति
अच्युत नारायण राजभण्डारी – पूर्व प्रमुख निर्वाचन आयुक्त
सूर्यप्रसाद श्रेष्ठ
विष्णुप्रताप साह
दिव्यप्रभा शाही
शिवभक्त शर्मा – सहसचिव, श्री ५ को सरकार
नर्जानन्द वैद्य – सचिव, श्री ५ को सरकार
महेन्द्रनाथ अर्याल – सचिव श्री ५ को सरकार
भरत विमली – नेपाली कांग्रेस
शम्भु श्रेष्ठ – एमाले
गोपाल थपलिया – एमाले
सूर्य भुषाल – नेपाली कांग्रेस
जशोदा प्रधान – नेपाल समता पार्टी
वीरेन्द्र झापाली – नेपाल समता पार्टी
श्रीष शमशेर जबरा – शाही नातेदार
मजुरत्न शाक्य – राप्रपा
अनन्तराम भट्टराई - एआइजी – नेपाली कांग्रेस
हरिवोल भट्टराई – नेपाली कांग्रेस
शरद मिश्र – पूर्व कर्मचारी – नेपाली कांग्रेस
चन्द्रलाल झा – नेपाली कांग्रेस
उज्जवल झा – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
गोविन्द प्रसाद प्रधान– नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
उज्वल शर्मा – नेपाली कांग्रेस
जनार्दश आचार्य – पूर्व सांसद – राप्रपा
मदनमणी दीक्षित – पूर्व उपकुलपति – नेपाली कांग्रेस
ध्रुवचन्द्र गौतम – नेपाली कांग्रेस
कृष्णप्रसाद सिग्देल – नेपाली कांग्रेस
हेमराज शर्मा – कर्मचारी
शेमन्त चापागाईँ – प्रशासक - गुठी संस्थान
सुनिल मानन्धर – वामपन्थी
विष्णुबहादुर मानन्धर – वामपन्थी
कल्याणी शाह
महेशमणि दीक्षित – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
चक्रबन्धु अर्याल – पूर्व सचिव
चन्दा रौनियार – नेपाली कांग्रेस
विष्णु विभु घिमिरे – नेपाली कांग्रेस
हसना शाक्य – राप्रपा
अष्टलक्ष्मी शाक्य – पूर्व सांसद – एमाले
भुषाल लामिछाने – नेपाली कांग्रेस
शम्भुशरण कायस्थ – पूर्व सचिव
भरतराज उप्रेती – अधिवक्ता – नेकपा एमाले
अर्जुनप्रसाद लम्साल – नेपाली कांग्रेस
पदम सिंह कार्की – नेपाली कांग्रेस
तारा बराल – नेपाली कांग्रेस
लोकराज बराल – पूर्वराजदूत र प्राध्यापक
रामविनोद भट्टराई – पूर्व सचिव
भानुप्रसाद आचार्य – सचिव, श्री ५ को सरकार
डा किशोरबाबु अर्याल – जलस्रोत सचिव, श्री ५ को सरकार
विजयराज भट्टराई – सचिव, श्री ५ को सरकार
मुकुन्द शर्मा पौडेल
विद्याधर मल्लिक
अनन्तराज पाण्डे
श्रीकान्त रेग्मी
कृष्णप्रसाद शर्मा
खेमराज रेग्मी
तुलसीप्रसाद भट्टराई – सहचिव
प्रकाशमान सिंह – पूर्व मन्त्री – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
प्रभाकर अधिकारी – सह सचिव
रमेशचन्द्र नेपाली – पूर्व नायव महाप्रबन्धक, नेपाल दूरसञ्चार संस्थान
डा त्रिरत्न मान्नधर – प्रोफेसर, त्रिभुवन विश्व विद्यालय
प्रेमलाल सिंह – पूर्व मन्त्री – नेपाली कांग्रेस
अच्युत वाग्ले – नेपाली कांग्रेस
देवेन्द्र गौतम – राप्रपा
हरि लम्साल – राप्रपा
कमल जोशी – राप्रपा
भक्तपुर:
माथवरसिंह बस्नेत - नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
विनोद कायस्तथ – सभापति – नेपाल तरुण दल
राधेश्याम जोन्छे– सभापति – नेपाली कांग्रेस
सुरेन्द्रबहादुर शाह – राप्रपा
अभिराज न्यौपाने – राप्रपा
प्रवीण बन – नेपाली कांग्रेस
देवेन्द्र अवाले – कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
महेशबहादुर खत्री – राप्रपा
गोविन्द दुवाल – नेमकिपा
भेषबहादुर कार्की – कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
देवराज न्यौपाने – कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
सुरेश कार्की– एमाले
सुवर्ण शाक्य– एमाले
राजेन्द्र भुजु – नेपाली कांग्रेस
श्रीकृष्ण नकर्मी – नेपाली कांग्रेस
कृष्णहरि शर्मा – राप्रपा
ललितपुर:
बेखारत्न शाक्य – नेपाली कांग्रेस
जगतराज शाक्य– नेपाली कांग्रेस
डा बुद्धिराज बज्राचार्य – एमाले
केशर बशादुर विष्ट – पूर्व मन्त्री – नेपाली कांग्रेस
सागर शमशेर जबरा - सभापति – कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
बासुदेव रिमाल – पूर्व महामन्त्री – नेपाली कांग्रेस
विष्णु गोपाल रिसाल – प्रोफेसर– नेपाली कांग्रेस
गोपाल महर्जन– नेपाल तरुण दल
मदन महर्जन
सुशिला नेपाल – पूर्व सांसद – एमाले
शशि श्रेष्ठ – जनमोर्चा
शशिराज श्रेष्ठ – प्रमुख, मध्य मर्स्याङदी जलविद्युत् आयोजना
कमला मास्के – महासचिव, नेपाल महिला संघ
कमलमणि दीक्षित – साहित्यकार/समाजसेवी – नेपाली कांग्रेस
हर्षमान श्रेष्ठ – पूर्व कर्मचारी
काभ्रे:
बेदप्रसाद श्रेष्ठ – राप्रपा
योगेन्द्र कर्माचार्य – नेपाली कांग्रेस
शैलेन्द्र कुमार उपाध्याय – पूर्वमन्त्री
यादव थपलिया – नेपाली कांग्रेस
सुरेश बजगाइँ – एमाले
देवीप्रसाद चौलागाईँ – राप्रपा
विष्णु हुमागाई – नेपाली कांग्रेस
राजेन्द्र खरेल – नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
मधु आचार्य – नेपाली कांग्रेस
शिव हुमागाईँ – पूर्व सांसद
बुद्धवीर लामा
प्रेमबहादुर लामा
देबराज लामा – नेपाली कांग्रेस
कमला थापा – नेपाली कांग्रेस
मणिक लामा – माओवादी
उत्तमराज उप्रेती – माओवादी
देवीप्रसाद उप्रेती – माओवादी
पदम त्रिपाठी – माओवादी
रामेश्वर खरेल – नेपाली कांग्रेस
अच्युतकृष्ण खरेल – पूर्व आइजिपी – नेपाली कांग्रेस
पदमराज सापकोटा – माओवादी
पदम खरेल – प्रहरी उपरीक्षक
विदुर सापकोटा – एमाले
कृष्णप्रसाद सापकोटा – एमाले
शिव बहादुर देउजा – पूर्व सांसद – एमाले
याम प्रसाद गौतम – माओवादी
शिवजी प्रसाद पन्त – माओवादी
शिशिर शर्मा – माओवादी
अर्जुननाथ उप्रेती - माओवादी
सिन्धुपाल्चोक:
चन्द्रबहादुर घुरासैनी — एमाले
निमा शेर्पा — एमाले
आङदण्डी शेर्पा — एमाले
पासाङ शेर्पा — एमाले
चन्द्रलाल श्रेष्ठ — नेपाली कांग्रेस
मोहनबहादुर बस्नेत — पूर्व राज्यमन्त्री — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
मनकुमार श्रेष्ठ — नेपाली कांग्रेस
अशोक थापा — माओवादी
विनोद मुक्तान — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
विकास लामा — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
कान्छा लामा — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
कृष्ण घले — माओवादी
अमृतकुमार बाहोरा— एमाले
देवराज बजगाईँ — माओवादी
गोविन्द खोखाली — नेपाली कांग्रेस
हरिकृष्ण श्रेष्ठ — नेपाली कांग्रेस
राजेन्द्रमान श्रेष्ठ— माओवादी
कृष्णमान श्रेष्ठ— एमाले
प्रेमध्वज प्रधान — गायककार — नेपाली कांग्रेस
कृष्णध्वज प्रधान — राप्रपा
नुवाकोट:
अर्जुननरसिंह केसी — प्रवक्ता — नेपाली कांग्रेस
जगदिश नरसिंह केसी — सभापति — नेपाली कांग्रेस
बद्रीनरसिंह केसी — सभापति नेपाली कांग्रेस
कान्छा लामा— राप्रपा
कमानसिंह लामा — नेपाली कांग्रेस
वसन्तराज जोशी — नेपाली कांग्रेस
गुणराज लोहनी — नेपाली कांग्रेस
वसन्त लोहनी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
रामप्रसाद अधिकारी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
ध्रुव अधिकारी — नेपाली कांग्रेस
शिव गजुरेल — राप्रपा
सीताराम घिमिरे — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
कृष्णमान लामा — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
इन्द्रमान लामा — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
कुलामान लामा — राप्रपा
निरञ्जन केसी — राप्रपा
कृष्ण केसी — राप्रपा
लक्ष्मण लोहनी — राप्रपा
डा मोहन प्रसाद लोहनी — राप्रपा
विजय लोहनी — नेपाली कांग्रेस
रामकृष्ण थापा — नेपाली कांग्रेस
धादिङ:
ठाकुरप्रसाद शर्मा — राप्रपा
रामनाथ अधिकारी — नेपाली कांग्रेस
रोजेन्द्रप्रसाद पाण्डे — एमाले
बुद्धिमान तामाङ — राप्रपा
शिवराज अधिकारी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
भरत कोइराला — माओवादी
देवेन्द्र प्रताप शाह — नेपाली कांग्रेस
राजेन्द्र प्रताप शाह — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
भरत थपलिया — जनमोर्चा
देवप्रकाश त्रिपाठी — पत्रकार — नेपाली कांग्रेस
रविन्द्रप्रताप शाह — एसएसपी
देवेन्द्र पराजुली — माओवादी
कृष्णप्रसाद शर्मा — माओवादी
केशव शर्मा — नेपाली कांग्रेस
हरि अधिकारी — राप्रपा
हरिबहादुर थापा — राप्रपा
योगेन्दसिंह थापा — राप्रपा
रसुवा:
डिबी लामा — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
बालचन्द्र पौडेल — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
आङदम्बी लामा — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
केशरसिंह लामा — राप्रपा
रामकृष्ण आचार्य — राप्रपा
लालु शर्मा — राप्रपा
भीमलाल थकाली — एमाले
नारायणी
रौतहट:
गोविन्दप्रसाद कोइराला — नेपाली कांग्रेस
मदनराज शर्मा — एमाले
राजनाथ भट्टराई — एमाले
वंशीधर मिश्र — एमाले
माधवकुमार नेपाल — महासचिव — एमाले
गोविन्द चौधरी — नेपाली कांग्रेस
उद्धव ढकाल — नेपाली कांग्रेस
राजेन्द्रबाबु यादव — नेपाली कांग्रेस
मोहम्मद अफताव आलम — पूर्व सांसद — नेपाली कांग्रेस
रुपनारायण सिंह — नेपाली कांग्रेस
रामनारायण यादव — नेपाली कांग्रेस
मोहम्मद आरेफ मिया — एमाले
मदनमोहन उपाध्याय — नेपाली कांग्रेस
प्रदीपराज शर्मा — नेपाली कांग्रेस
कमलेशकुमार सिंह — नेपाली कांग्रेस
अशोकानन्द दास — माओवादी
बारा:
मोहम्मद अरिफ— राप्रपा
युनुश अन्सारी — राप्रपा
शेख इन्द्रिस मिया — एमाले
मोहम्मद सिद्धिकी — एमाले
राधेचन्द्र राय यादव — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
सीताराम प्रसाद गुप्ता — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
जगदीशचन्द्र साह तेली — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
तेजनारायण साह — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
रघुनाथ मिश्र — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
सुनीलचन्द्र श्रेष्ठ — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
श्यामजी प्रसाद तिवारी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
शेख अब्दुल्लाह — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
दामोदर उपाध्याय — पूर्व मुख्यसचिव
ताराप्रसाद पाण्डे — वकिल — नेपाली कांग्रेस
विश्वनाथ अग्रवाल — पूर्व सांसद — नेपाली कांग्रेस
सुरेन्द्र प्रसाद साह तेली — राप्रपा
केशरी साह कानु — माओवादी
उदय फौजदार — माओवादी
रामचन्द्र कुर्मी — माओवादी
शिवशरणप्रसाद दास — नेपाली कांग्रेस
पर्सा:
देवेन्द्र नेपाली — वरिष्ठ अधिवक्ता — नेपाली कांग्रेस
प्रेमनाथ शार्मा — नेपाली कांग्रेस
गोपाल गिरी — राप्रपा
विमलप्रसाद श्रीवास्तव — राप्रपा
अजय कुमार चौरसिया — पूर्व सांसद—नेपाली कांग्रेस
राजिव पराजुली — पूर्व मन्त्री— राप्रपा
प्रेमचन्द्र चौधरी — राप्रपा
कनैयालाल केसरी — नेपाली कांग्रेस
वृजगोपाल अग्रवाल — सद्धभावना
योगेन्द्र ठाकुर — सद्भावना
राजेन्द्रकुमार बरै — सद्भावना
शिवशरण वर्मा — राप्रपा
भूपेन्द्रलाल नेपाली — नेपाली कांग्रेस
रामबहादुर थापा — राप्रपा
रामचन्द्र प्रसाद कुसवाह — राप्रपा
ध्रुव नेपाल — नेपाली कांग्रेस
रमेश रिजाल — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
ईश्वरभक्त श्रेष्ठ — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
ईश्वरचन्द्र आमात्य — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
सुरेन्द्रप्रसाद चौधरी — राप्रपा
शत्रुधन प्रसाद शाह — राप्रपा
जगदिश चन्द्र गोयल — नेपाली कांग्रेस
रमेशचन्द्र मानन्धर — नेपाली कांग्रेस
सत्यनारायण श्रेष्ठ — नेपाली कांग्रेस
मकवानपुर:
कमल थापा —मन्त्री— राप्रपा
विजय मोक्तान— राप्रपा
उमा दहाल — नेपाली कांग्रेस
ओमा टेम्पु लामा — नेपाली कांग्रेस
निर शंकर श्रेष्ठ — राप्रपा
देवेन्द्र सिंह — राप्रपा
दीपकबहादुर सिंह — राप्रपा
बद्रीप्रसाद खतिवडा — राप्रपा
विरोध खतिवडा — नेपाल हरियाली पार्टी
लोकबहादुर थापा — एमाले
कृष्णप्रसाद दाहाल — एमाले
रामनारायण विडारी — अधिवक्ता — माओवादी
लालबहादुर बानियाँ — एमाले
राधाकृष्ण गार्खाली — नेपाली कांग्रेस
रामचन्द्र माइकल अर्याल — नेपाली कांग्रेस
दिनेश उपाध्याय — नेपाली कांग्रेस
महालक्ष्मीदेवी पिया — नेपाली कांग्रेस
डम्बर बहादुर मोक्तान — माओवादी
भक्तबहादुर श्रेष्ठ — माओवादी
कृष्णजंग थापा — माओवादी
कृष्णबहादुर बानियाँ — माओवादी
डा गणेश लामा — नेपाली कांग्रेस
किशोर थापा — माओवादी
हरिराज घिमिरे — माओवादी
देवेन्द्र पराजुली— माओवादी
चितवन:
शेषनाथ अधिकारी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
डा मक्ष अधिकारी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
उमा अधिकारी — एमाले
काशीनाथ अधिकारी — एमाले
भीम बहादुर श्रेष्ठ — नेपाली कांग्रेस
जगन्नाथ पौडेल — नेपाली कांग्रेस
गंगाधर लम्साल — नेपाली कांग्रेस
एकनाथ रानाभाट — नेपाली कांग्रेस
तीर्थ भुषाल — एमाले
जागृतप्रसाद भेटवाल — एमाले
अमिर बस्नेत — एमाले
दिपक पिया — पूर्व मेयर
कृष्णप्रसाद सापकोटा — नेपाली कांग्रेस
मुक्तिलाल चुके — नेपाली कांग्रेस
भोजराज वाग्ले — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
विक्रम बहादुर पाण्डे — राप्रपा
सावित्री बोगटी — नेपाली कांग्रेस
चन्द्रबहादुर बोगटी — नेपाली कांग्रेस
रामकृष्ण घिमिरे — नेपाली कांग्रेस
शम्भु अर्याल — नेपाली कांग्रेस
अरुण पिया — नेपाली कांग्रेस
अखिलेश्वर शर्मा — माओवादी
योगेस शर्मा — माओवादी
दिपेन्द्र शर्मा — माओवादी
गण्डकी
गोर्खा:
वीरेन्द्रप्रसाद पोखरेले — राप्रपा
टीकाप्रसाद पोखरेल — नेपाली कांग्रेस
रघुपन्त — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
भीमकुमार श्रेष्ठ— नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
भुपराज पाण्डे — नेपाली कांग्रेस
सुरेन्द्र पाण्डे — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
भोजराज कंडेल — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
चीनकाजी श्रेष्ठ — सभापति— नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
मोदनाथ देवकोटा — माओवादी
इन्द्रबहादुर गुरुङ — राप्रपा
दिलबहादुर गुरुङ — जनमोर्चा
भीष्मराज कँडेल — माओवादी
कृष्ण ढकाल — माओवादी
अमृता भट्टराई — माओवादी
माया मोक्तान — माओवादी
देवेन्द्र वाग्ले — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
चिरन्जिवी वाग्ले — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
रमेश वाग्ले — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
शिवदत्त ढकाल — नेपाली कांग्रेस
लोकनाथ ढकाल — नेपाली कांग्रेस
चन्द्रप्रसाद काफ्ले — माओवादी
यामप्रसाद न्यौपाने
चेतमान श्रेष्ठ
हरिलाल जोशी
मनाङ:
कोमल घले — पूर्व सांसद— नेपाली कांग्रेस
टेकबहादुर गुरुङ — सभापति — नेपाली कांग्रेस
पाल्नेत गुरुङ — पूर्व मन्त्री — नेपाली कांग्रेस
दीपक मनाङे — तरुण दल नेपाली कांग्रेस
दीपक गुरुङ— नेपाली कांग्रेस
लमजुङ:
नरकान्त अधिकारी — पूर्व सचिव
कृष्णकान्त अधिकारी — पूर्व महानिर्देशक
श्रीकान्त अधिकारी — पूर्व सांसद
हरिभक्त अधिकारी — पूर्व सांसद
तुलसीनारायण श्रेष्ठ — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
लेखनाथ अधिकारी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
डिल्लीजंग गुरुङ — राप्रपा
जगत बहादुर गुरुङ — राप्रपा राष्ट्रवादी
देवेन्द्रजंग गुरुङ — राप्रपा
नरविरजंग गुरुङ — राप्रपा
खगेन्द्रजंग गुरुङ — माओवादी
क्या धनप्रसाद गुरुङ — नेपाली कांग्रेस
चन्द्र बहादुर कुवँर — नेपाली कांग्रेस
पूर्णकान्त अधिकारी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
शंकरकान्त अधिकारी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
शेरबहादुर भण्डारी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
तनहुँ:
टुकराज सिग्देल — पूर्व सांसद—एमाले
विश्वहादुर अधिकारी — एमाले
भीमबहादुर अधिकारी — सह सचिव
ताराप्रसाद श्रेष्ठ — नेपाली कांग्रेस
ध्रुव वाग्ले — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
रविचन्द्र पोखरेल — नेपाली कांग्रेस
रामचन्द्र पौडेल— पूर्व सभामुख — नेपाली कांग्रेस
सुभास चन्द्र पोखरेल — कर्मचारी
गोविन्दराज जोशी — पूर्व मन्त्री — नेपाली कांग्रेस
अमरराज कैनी — पूर्व राज्यमन्त्री — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
विष्णुवीर आले — नेपाली कांग्रेस
गोवर्द्धन राना — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
कुलचन्द्र वाग्ले — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
निर्मल शर्मा— नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
दुर्गादेवी श्रेष्ठ — राप्रपा
रेशमलाल श्रेष्ठ — राप्रपा
यामबहादुर आले — नेपाली कांग्रेस
डम्बरबहादुर श्रेष्ठ — नेपाली कांग्रेस
दुर्गाबहादुर अधिकारी — राप्रपा
शालिकराम काफ्ले — माओवादी
प्रदिप काफ्ले — माओवादी
केदार पराजुली — जनमोर्चा
युवराज मिश्र — माओवादी
युवराज खनाल — माओवादी
कास्की:
कृष्णबहादुर गुरुङ — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
तारानाथ रानाभाट — पूर्व सभामुख— नेपाली कांग्रेस
शुक्रराज शर्मा — पूर्व सांसद— नेपाली कांग्रेस
रमेशचन्द्र शर्मा — पूर्व सांसद— नेपाली कांग्रेस
पोषणनाथ पौडेल — नेपाली कांग्रेस
यज्ञबहादुर थापा — नेपाली कांग्रेस
भीमसेन थापा— नेपाली कांग्रेस
सूर्यबहादुर केसी — राप्रपा
जंगबहादुर कुँवर — राप्रपा
रामबहादुर भण्डारी — राप्रपा
क्षेत्र बहादुर क्षेत्री — राप्रपा
डा महेन्द्रबहादुर कार्की — राप्रपा
गणेशबहादुर गुरुङ — राप्रपा
रमेश बहादुर भट्टराई — राप्रपा
प्रकाश गुरुङ — नेपाली कांग्रेस
तुलबहादुर गुरुङ — एमाले
रविन्द्र अधिकारी — एमाले
सोमनाथ प्यासी — एमाले
होमप्रसाद अधिकारी — नेपाली कांग्रेस
कृष्ण बहादुर थापा — एमाले
झलक सुवेदी — एमाले
लक्ष्मी कार्की सुवेदी — एमाले
रामहरि बराल — माओवादी
किशोर शाही — माओवादी
स्याङ्जा:
खगेन्द्रराज रेग्मी — सभापति — नेपाली कांग्रेस
गोपालमान श्रेष्ठ — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
क्या. रुद्रमान गुरुङ — नेपाली कांग्रेस
बाबुराम रेग्मी — नेपाली कांग्रेस
जयप्रसाद पौडेल — नेपाली कांग्रेस
शंकरप्रसाद पाण्डे — पूर्व सांसद — नेपाली कांग्रेस
शिवकुमार अधिकारी — नेपाली कांग्रेस
रामबहादुर थापा — एमाले
लक्ष्मीपति पौडेल — एमाले
खेमनारायण ढु्रंगाना — एमाले
लोकराज शर्मा— एमाले
त्रिलोचन ढकाल — पूर्वमन्त्री — एमाले
महेन्द्र थापा — पूर्व सांसद — एमाले
ध्र्रुवराज लम्साल — एमाले
प्रेमनारायण पौडेल — सचिव — एमाले
चक्रबहादुर पराजुली — पूर्वसचिव
भोजराज अर्याल — नेपाली कांग्रेस
कमलप्रसाद पंगेनी — नेपाली कांग्रेस
लालगोपाल अर्याल — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
डा नरेन्द्र थापा — राप्रपा
तोरणबहादुर गुरुङ — राप्रपा
जगतबन्धु अर्याल — राप्रपा
चन्द्र बहादुर गुरुङ — राप्रपा
पिताम्बर थापा — राप्रपा
ओम गुरुङ — राप्रपा
डोलराज तिवारी — राप्रपा
तुलसी पाण्डे — राप्रपा
सोमनारायण श्रेष्ठ — राप्रपा
विष्णु खाँड — राप्रपा
निलकण्ठ काफ्ले — राप्रपा
तेजप्रसाद कोइराला — राप्रपा
लुम्बिनी
गुल्मी:
त्रैलोक्यप्रताप सेन ओली— नेपाली कांग्रेस
श्रीप्रसाद बुढाथोकी— राप्रपा
गोविन्दप्रसाद थापा —नेपाली कांग्रेस
भक्तबाहादु पुन—पूर्व सांसद— नेपाली कांग्रेस
प्रेमनाथ अर्याल — नेपाली कांग्रेस
चन्द्र भण्डारी — नेपाली कांग्रेस
चन्द्र केसी — नेपाली कांग्रेस
फणिन्द्र भण्डारी — एमाले
गोकर्ण विष्ट — एमाले
प्रदिप ज्ञवाली — एमाले
महेन्द्रराज श्रेष्ठ — एमाले
महादेव पन्थी — एमाले
गोकुल पाण्डे — राप्रपा
प्रेमबहादुर चन्द — राप्रपा
सूर्यबहादुर सेन ओली — राप्रपा
अर्घाखाँची:
ढुण्डीराज शास्त्री — पूर्वमन्त्री — नेपाली कांग्रेस
शोभाकर शर्मा— नेपाली कांग्रेस
डा काशीराज उपाध्याय — राप्रपा
डा चोपलाल भुषाल — नेपाली कांग्रेस
रामबहादर बिसी — नेपाली कांग्रेस
मोदनाथ प्रश्रित — एमाले
लक्ष्मणबहादुर रायमाझी — एमाले
डिल्लीराज शर्मा — एमाले
पुष्पा भुषाल — नेपाली कांग्रेस
कपिलवस्तु:
डा रुद्रप्रताप शाह — नेपाली कांग्रेस
विरेन्द्र प्रताप शाह — राप्रपा
दिपकुमार उपाध्याय— नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
शंकर गर्ग — नेपाली कांग्रेस
सितादेवी गर्ग — राप्रपा
रामनाथ शर्मा — माओवादी
कमलेश कुमार शर्मा — नेपाली कांग्रेस
अजयप्रताप शाह — राप्रपा
वीरेन्द्र कनौडिया — एमाले
दिनानाथ शर्मा — जनमोर्चा
राजकुमार कनौडिया — एमाले
सुमनप्रताप जबरा — एमाले
सूर्यप्रताप जबरा — एमाले
मोहम्मद अरिफ — एमाले
रुपन्देही:
रामकृष्ण ताम्राकार — पूर्वमन्त्री — नेपाली कांग्रेस
निरञ्जन थापा — पूर्वमन्त्री — राप्रपा
दिपक बाहोरा — पूर्वमन्त्री — राप्रपा
राजकुमार श्रेष्ठ — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
सूर्यप्रसाद प्रधान — नेपाली कांग्रेस
दुर्योधन सिंह — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
डिल्लीप्रसाद आचार्य — एमाले
मदनप्रसाद पौडेल — राप्रपा
कपुर ज्ञवाली — एमाले
नारायण शर्मा — एमाले
बुद्ध राना — सद्भावना
श्यामसुन्दर गुप्ता— सद्भावना
काशीराज बर्मा— सद्भावना
देवीराम चौधरी— सद्भावना
शर्वेन्द्रनाथ शुक्ल— सद्भावना
पाल्पा:
नारायणप्रसाद कोइराला — नेपाली कांग्रेस
राजन पन्त — नेपाली कांग्रेस
दुर्गाबहादुर राना — नेपाली कांग्रेस
अखण्डप्रसाद वैजु — राप्रपा
माधवसिंह रायमाझी — एमाले
सोमप्रसाद पाण्डे — एमाले
यादवबहादुर रायमाझी — एमाले
धर्मबहादुर पौडेल — नेपाली कांग्रेस
ज्ञानबहादुर पौडेल — माओवादी
गम्भीरजंग कार्की — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
हरी नेपाल — पूर्व सांसद — नेपाली कांग्रेस
प्रेमनाथ बस्याल
भूपेन्द्र गैरे — एमाले
कमलराज रेग्मी — राप्रपा
अच्युतराज गौतम — नेपाली कांग्रेस
नवलपरासी:
तिलक सापकोटा — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
महेन्द्रध्वज जिसी — पूर्व सांसद— नेपाली कांग्रेस
दुर्गादेवी भट्टराई — पूर्व सांसद — नेपाली कांग्रेस
प्रेमनारायण पाठक — नेपाली कांग्रेस
खेमनारायण फौजदार — नेपाली कांग्रेस
त्रियोगी नारायण चौधरी — नेपाली कांग्रेस
हृदयेश त्रिपाठी — पूर्व मन्त्री — नेपाली कांग्रेस
दुर्गानारायण चौधरी — सद्भावना
प्रदीप अग्रहरी — सद्धभावना
सीताराम अग्रहरी — सद्भावना
ध्रुवबहादुर प्रधान— राप्रपा
चन्द्रमणि खरेल — एमाले
फणिनारायण पाण्डे — एमाले
रविन्द्रनाथ शर्मा — पूर्वमन्त्री— राप्रपा
हेमन्त ज्ञवाली — राप्रपा
हिमलाल ज्ञवाली — राप्रपा
देवबहादुर खत्री — एमाले
दयानिधि कोइराला — एमाले
घनश्याम शर्मा — माओवादी
शान्ता मानवी — एमाले
तारापति वाग्ले — नेपाली कांग्रेस
हेमराज कोइराला — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
कृष्णचन्द्र नेपाली — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
विदुर घुरासैनी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
डिल्लीराज शर्मा — माओवादी
देवेन्द्रराज कडेँल — नेपाली कांग्रेस
धवलागिरी
पर्वत:
जसमती गुरुङ — नेपाली कांग्रेस
लालकाजी गुरुङ — नेपाली कांग्रेस
इच्छाबहादुर गुरुङ — राप्रपा
विकास गौचन — एमाले
देव पौडेल — एमाले
डिल्लीराम शर्मा — नेपाली कांग्रेस
अर्जुन जोशी — नेपाली कांग्रेस
नवराज गुरुङ — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
रामचन्द्र शर्मा — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
याम शर्मा पौडेल — नेपाली कांग्रेस
इन्दु शर्मा — नेपाली कांग्रेस
दिवाकर शार्मा — नेपाली कांग्रेस
क्षेत्रबहादुर गुरुङ — राप्रपा
डम्बरबहादुर मल्ल— राप्रपा
देवेन्द्र मल्ल — राप्रपा
बाग्लुङ:
ओमकार प्रसाद गौचन — नेपाली कांग्रेस
विष्णुबम मल्ल — नेपाली कांग्रेस
गोविन्द प्रसाद कंडेल — माओवादी
गोविन्द शर्मा — जनमोर्चा
चित्रबहादुर केसी — जनमोर्चा
जगदीश उपाध्याय — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
गणेशबहादुर थापा — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
जगदिश ढकाल — माओवादी
रत्ना शेरचन — नेपाली कांग्रेस
जित बहादुर क्षेत्री — राप्रपा
धर्मेन्द्र विश्वकर्मा — माओवादी
म्याग्दी:
दिलबहादुर केसी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
रेशम बानियाँ — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
टेकहादुर बानियाँ — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
लालचन्द्रलाल भण्डारी — राप्रपा
भीमप्रसाद गौचन — राप्रपा
हरिप्रसाद शर्मा — माओवादी
देवेन्द्र भण्डारी — माओवादी
लालबहादुर केसी — माओवादी
हिराबहादुर विश्वकर्मा — माओवादी
गोपाल बानियाँ — एमाले
चन्द्र बानियाँ — एमाले
रामचन्द्रराज भण्डारी — एमाले
भगवान श्रेष्ठ — एमाले
मुस्ताङ:
नरबहादुर हिराजन— राप्रपा
भीमप्रसाद शेरचन— एमाले
रोमी गौचन — नेपाली कांग्रेस
निर्मल गौचन — नेपाली कांग्रेस
विकास तुलाचन — नेपाली कांग्रेस
राप्ती
दाङ:
खुमबहादुर खड्का — पूर्व मन्त्री - नेपाली कांग्रेस
रणबहादुर शाह — राप्रपा
पर्शुनारायण चौधरी — राप्रपा
शिवराज गौतम — माओवादी
शंकर पोखरेल — पूर्व सांसद— एमाले
दीपक गिरी — नेपाली कांग्रेस
गेहेन्द्र गिरी — नेपाली कांग्रेस
वलदेव मजगैया — नेपाली कांग्रेस
डिल्ली चौधरी — नेपाली कांग्रेस
भीमनारायण चौधरी — नेपाली कांग्रेस
हरिराज रेग्मी — माओवादी
देवीराम शर्मा — माओवादी
नवराज पोखरेल — माओवादी
कृष्णराज शर्मा — माओवादी
कृष्णकिशोर घिमिरे — नेपाली कांग्रेस
यज्ञबहादुर बुढाथोकी — नेपाली कांग्रेस
छविकुमार शेर्पा — नेपाली कांग्रेस
गणेशकुमार शर्मा — नेपाली कांग्रेस
सल्यान:
छविप्रसाद देवकोटा — पूर्व मन्त्री — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
हरिहर शर्मा — माओवादी
देवकी शर्मा — माओवादी
दिपेन्द्रराज आचार्य — माओवादी
डिल्लीराज रेग्मी — नेपाली कांग्रेस
कल्पना श्रेष्ठ — राप्रपा
नेत्रबहादुर श्रेष्ठ — राप्रपा
प्रकाश ज्वाला — पूर्व सांसद — एमाले
निर्मल श्रेष्ठ — राप्रपा
राजेन्द्र बहादुर शाह— नेपाली कांग्रेस
प्यूठान:
मुक्तिप्रसाद शर्मा — नेपाली कांग्रेस
दयानिधी शर्मा — एमाले
डिल्लीराज आचार्य — जनमोर्चा
शिवराज सुवेदी — नेपाली कांग्रेस
सुशीला शर्मा — नेपाली कांग्रेस
लक्ष्मी घर्ती — माओवादी
देवेन्द्र सुवेदी — राप्रपा
रुकुम:
गोपालजी जंग शाह — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
लेखराज शर्मा — जनमोर्चा
तीर्था गौतम — एमाले
लेखनाथ गौतम — नेपाली कांग्रेस
हरिराज गैतम — राप्रपा
देवीदत्त शर्मा — माओवादी
कृष्णबहादुर बोहोरा — माओवादी
कर्णाली
रोल्पा:
बालाराम घर्तीमगर — राप्रपा
कमानसिंह पुन — राप्रपा
सुरेन्द्र हमाल — पूर्वमन्त्री — नेपाली कांग्रेस
लेखनाथ आचार्य — पूर्व सांसद— नेपाली कांग्रेस
रेगबहादुर सुवेदी — नेपाली कांग्रेस
रविराज आचार्य — माओवादी
कृष्णबहादुर हमाल — माओवादी
दलबहादुर राना — माओवादी
दिलबहादुर पुन — माओवादी
कर्णबहादुर बुढामगर — एमाले
दशरथ पुन — जनमोर्चा
कल्पना बुढामगर— नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
किरणबहादुर गौतम — माओवादी
जुम्ला:
श्रीलाल हमाल— नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
योगेन्द्रजंग शाही — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
भक्तबहादुर रोकाया — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
डिल्लीबहादुर महत — एमाले
रामबहादुर बुढा — नेमकिपा
नरविरजंग शाही — नेपाली कांग्रेस
चक्रबन्धु श्रेष्ठ— नेपाली कांग्रेस
राज बहादुर शाही— राप्रपा
कृष्णबहादुर महत — राप्रपा
अदम सिंह कठायत — राप्रपा
देवीप्रसाद न्यौपाने — नेमकिपा
हरेराम देवाकोटा — एमाले
कृष्णहरि देवाकोटा — एमाले
कर्णाली
मुगु:
हस्तबहादुर मल्ल — पूर्व मन्त्री — नेपाली कांग्रेस
ऐनबहादुर शाही — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
चन्द्रबहादुर शाही — स एमाले
कृष्ण बहादुर मल्ल— राप्रपा
देव बहादुर थापामगर — जनमोर्चा
विष्णुबहादुर मल्ल— नेमकिपा
देवीबहादुर ऐर — राप्रपा
कालीकोट:
अनिल योगी —माओवादी
प्रेम कैदी — माओवादी
डि बि नेपाली — एमाले
हरि बहादुर सिंह — नेमकिपा
तिलक न्यौपाने — एमाले
यज्ञराज न्यौपाने —एमाले
लक्ष्मीप्रसाद कोइराला — नेपाली का्रग्रेस प्रजातान्त्रिक
हर्षबहादुर शाही — नेपाली कांग्रेस
लालप्रसाद न्यौपाने — नेमकिपा
ताराप्रसाद कोइराला — नेपाली कांग्रेस
डोल्पा:
कर्णबहादुर बुढा — राप्रपा
नरबहादुर बुढाथोकी — राप्रपा
मोती प्रसाद पहाडी — नेपाली कांग्रेस
लक्ष्मी नारायण न्यौपाने — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
देवीलाल बुढा — एमाले
नरबहादुर न्यौपान — एमाले
विमल पहाडी — नेपाली कांग्रेस
हुम्ला:
अंगबहादुर लामा —जनमोर्चा
चक्रबहादुर शाही — पूर्व सांसद — नेपाली कांग्रेस
सुरविर शाही — पूर्वमन्त्री — राप्रपा
फटिकबहादुर विष्ट — एमाले
हस्तबहादुर शाही — नेपाली कांग्रेस
नरबहादुर शाही — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
जीवनबहादुर शाही — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
भेरी
बाँके:
मोहम्मद सिद्धिकी — नेपाली कांग्रेस
कृष्णमान श्रेष्ठ — नेपाली कांग्रेस
कृष्णसिंह परियार — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
ओम प्रकाशजंग राणा — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
फत्तेसिंह थारु — राप्रपा
कालुराम ठकुरी — माओवादी
ज्ञानु केसी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
कालीबहादुर शाही — जनमोर्चा
सत्यनारायण तिवारी — सद्भावना
राजिव चौधरी — एमाले
सुन्दर खड्का — एमाले
सुशिल कोइराला — नेपाली कांग्रेस
अरुण कोइारला — नेपाली कांग्रेस
रुपनारायण कसौधन — सद्भावना
विजया कोइराला — नेपाली कांग्रेस
उमा कार्की — नेपाली कांग्रेस
विजया अर्याल — नेपाली कांग्रेस
किरणसिंह क्षेत्री — शिवसेना नेपाल
किरण बुढाथोकी — शिवसेना नेपाल
बर्दिया:
बामदेव गौतम — पूर्व उपप्रधानमन्त्री — एमाले
गोविन्द ज्ञवाली — पूर्व सांसद — एमाले
खेमराज भट्ट मायालु — पूर्व मन्त्री — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
अरुणसिंह राठौर — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
किशोरसिंह राठौर — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
गजेन्द्रसिंह क्षेत्री — एमाले
गगन चौधरी — एमाले
कासीनाथ पौडेल — नेपाली कांग्रेस
कृष्णचन्द्र सिंह थापा — माओवादी
राधेश्याम चौधरी — सद्भावना
देवेन्द्र चौधरी — सद्भावना
सुर्खेत:
पूर्णबहादुर खड्का — पूर्वमन्त्री नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
शिवराज जोशी — नेपाली कांग्रेस
हृदयराम थानी — नेपाली कांग्रेस
अमरनाथ शर्मा — एमाले
राचन्द्र शर्मा — माओवादी
रामबहादुर शाही — जनमोर्चा
गगनबहादुर सिंह — राप्रपा
दैलेख:
शिवराज जोशी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
वृषबहादुर शाही — राप्रपा
कृष्णप्रसाद कोइराला — राप्रपा
प्रेमबहादुर शाही राप्रपा
रामबहादुर थापा — जनमोर्चा
राजेन्द्रबहादुर शाही — नेमकिपा
देवेन्द्र जोशी — नेपाली कांग्रेस
हरिहर शर्मा —एमाले
देवीराम खड्का — एमाले
कृष्ण बहादुर ठकुरी — एमाले
रामहरि कोइराल — नेमकिपा
गगनबहादुर शाही — एमाले
भक्तबहादुर खड्का — नेपाली कांग्रेस
कैलाली:
टेकबहादुर चोख्याल — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
राजनम चौधरी — पूर्व मन्त्री — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
रामसरन चौधरी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
गगनबहादुर कुँवर — पूर्व सांसद — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
प्रकाशबहादुर चन्द — पूर्व सांसद — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
मोहनबहादुर रावल — राप्रपा
शुसिला स्वार — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
जन्मोय भट्ट— नेपाली कांग्रेस
दीर्घसिंह भाट — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
चन्द्रसिंह भट्टराई — नेपाली कांग्रेस
चन्द्रसिंह चौधरी — एमाले
राजेन्द्रसिंह मल्ल — एमाले
मोहनबहादुर मल्ल — राप्रपा
डोटी:
शिवराज जोशी — नेपाली कांग्रेस
रामचन्द्र भट्ट — नेपाली कांग्रेस
वीरबहादुर बलायर — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
भक्तबहादुर बलायर — पूर्व मन्त्री — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
सिद्धराज ओझा — नेपाली कांग्रेस
यज्ञराज पाठक — नेपाली कांग्रेस
सत्यराज पन्त — राप्रपा
भक्त बहादुर खड्का — एमाले
विष्णुबहादुर खत्री — राप्रपा
रामचन्द्र जोशी — राप्रपा
श्रीमान श्रेष्ठ — राप्रपा
सेती
अछाम:
नैनबहादुर स्वार — राप्रपा
देवेन्द्रर बहादुर शाह — राप्रपा
मोतीलाल बोहोरा — नेपाली कांग्रेस
भीमबहादुर रावल — पूर्व मन्त्री— एमाले
रामबहादुर विष्ट — पूर्व सांसद— नेपाली कांग्रेस
बलबहादुर कुँवर — नेपाली कांग्रेस
विजय कुँवर — एमाले
नैनसिंह कठायत — एमाले
गोविन्दबहादुर शाह — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
रामबहादुर रावल — पूर्व सचिव
डा तिलक रावल — पूर्व गर्भनर
ललितबहादुर पाण्डे — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
बझाङ:
सुरेशबहादुर मल्ल — नेपाली कांग्रेस
वसन्तबहादुर सिंह — राप्रपा
नरेशबहादुर सिंह — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
विष्णुबहादुर खत्री — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
गगनसिंह मल्ल — एमाले
सत्यराज भण्डारी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
लोकराज जोशी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
राजेन्द्रबहादुर खत्री — जनमोर्चा
चिन्तामणि शर्मा — माओवादी
निर्मला शाह — नेपाली कांग्रेस
शमशेरबहादुर शाह — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
बाजुरा:
जयराज गिरी — पूर्व सांसद — नेपाली कांग्रेस
नरसिंह गिरी — पूर्व सांसद — राप्रपा
हिक्मतबहादुर शाही — पूर्व सांसद — एमाले
देवराज जोशी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
सूर्यबहादुर शाह — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
महाकाली
कञ्चनपुर:
उर्वादत्त पन्त — एमाले
पुष्पराज पन्त — एमाले
धनबहादुर शाही — राप्रपा
लालचन्द्र जोशी — नेपाली कांग्रेस
रमेश लेखक — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
तारणीदत्त चटौत — नेपाली कांग्रेस
पदम ठकुराठी — राप्रपा
देवीदत्त शर्मा — माओवादी
अन्तराज भट्ट — जनमोर्चा
इन्द्र बहादुर खत्री — राप्रपा
आनन्ददेव जोशी — नेपाली कांग्रेस
डडेल्धुरा:
वागेश्वरीदत्त चटौत — कर्मचारी
रघुनाथ भट्ट — नेपाली कांग्रेस
दिलबहादुर ऐर — एमाले
वीरबहादुर देउवा — एमाले
रामचन्द्र भट्ट — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
रत्नबहादुर ऐर — एमाले
प्रेमदत्त चटौत — माओवादी
विष्णुकान्त जोशी — नेपाली कांग्रेस
लक्ष्मी भट्ट — राप्रपा
कल्पना विष्ठ — राप्रपा
गणेशबहादुर देउवा — जनमोर्चा
बैतडी:
आनन्ददेव भट्ट — एमाले
केशवबहादुर चन्द — नेपाली कांग्रेस
बैठकबहादुर चन्द — राप्रपा
जयन्तबहादुर चन्द — राप्रपा
अरुण चन्द — राप्रपा
धर्मराज जोशी — एमाले
कृष्णकुमार जोशी— नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
विजयध्वज चन्द — नेपाली कांग्रेस
गंगादत्त जोशी — नेपाली कांग्रेस
लोकनाथ लेखक — नेपाली कांग्रेस
गणेशदत्त लेखक — नेपाली कांग्रेस
नरेन्द्रबहादुर चन्द — नेपाली कांग्रेस
दार्चुला:
मानबहादुर चन्द — नेपाली कांग्रेस
भीमबहादुर पाल — राप्रपा
बिरसिंह बोहोरा — एमाले
डम्बर अवस्थी — राप्रपा
डम्बरसिंह धामी — एमाले
दिलेन्द्रप्रसाद बडु — नेपाली कांग्रेस
विक्रमबहादुर बम — राप्रपा
दिलबहादुर जोशी — नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिक
(यो सूची २०६० माघमा तयार भएकाले सम्बन्धित व्यक्तिको तत्कालीन अवस्थाको जिम्मेवारी, दल र संस्था उल्लेख छ)
